ظرفیت ۱۰۰ کیلووات پرتکرارترین مقیاسی است که شرکت‌ها و صاحبان سوله سراغش می‌آیند: به‌اندازه‌ای بزرگ هست که درآمدش معنادار باشد، و به‌اندازه‌ای کوچک که هنوز زیر سقف ۲۰۰ کیلووات و مشمول بالاترین پلهٔ نرخ خرید تضمینی بماند. در این مقاله هزینه احداث نیروگاه خورشیدی ۱۰۰ کیلوواتی در ۱۴۰۵ و درآمد واقعی‌اش را با تفکیک کامل بررسی می‌کنیم.

هزینه احداث نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی

نوع نصبسرمایهٔ لازممساحت موردنیاز
پشت‌بامیحدود ۳٫۸ میلیارد تومانحدود ۶۰۰ مترمربع
زمینیحدود ۷٫۳ میلیارد تومانحدود ۱٬۵۰۰ مترمربع

مبنای این ارقام، هزینهٔ تجهیزات و نصب ۳۸ میلیون تومان بر کیلووات است و برای حالت زمینی، حدود ۳۵ میلیون تومان بر کیلووات بابت زمین، محوطه‌سازی، پست و خط انتقال به آن اضافه شده است.

آن بخش دوم بیشترین عدم‌قطعیت را دارد و می‌تواند بین ۱۵ تا ۵۵ میلیون تومان بر کیلووات جابه‌جا شود. دو عامل تعیین‌کننده‌اند: قیمت زمین، و فاصله تا نزدیک‌ترین نقطهٔ اتصال به شبکه. قبل از خرید زمین، فاصله تا شبکه را استعلام بگیرید؛ چند کیلومتر خط انتقال می‌تواند میلیاردها تومان به پروژه اضافه کند.

درآمد نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی در ۱۴۰۵

با ظرفیت زیر ۲۰۰ کیلووات، نرخ خرید تضمینی ساتبا ۵٬۸۵۴ تومان بر کیلووات‌ساعت است.

منطقهتولید سالانهدرآمد سال اولسود خالص سال اول
کرمان، یزد، سیستان۱۸۵٬۰۰۰ کیلووات‌ساعتحدود ۱٬۰۸۳ میلیون تومانحدود ۱٬۰۲۶ میلیون تومان
اصفهان، فارس، خراسان۱۷۵٬۰۰۰ کیلووات‌ساعتحدود ۱٬۰۲۴ میلیون تومانحدود ۹۶۷ میلیون تومان
تهران، مرکزی، آذربایجان۱۶۰٬۰۰۰ کیلووات‌ساعتحدود ۹۳۷ میلیون تومانحدود ۸۸۰ میلیون تومان
گیلان، مازندران۱۳۵٬۰۰۰ کیلووات‌ساعتحدود ۷۹۰ میلیون تومانحدود ۷۳۳ میلیون تومان

سود خالص با کسر هزینهٔ بهره‌برداری و نگه‌داری (حدود ۵۷ میلیون تومان در سال برای نصب پشت‌بامی) حساب شده است.

یعنی یک نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی پشت‌بامی در کرمان، در سال اول حدود یک میلیارد تومان سود خالص می‌دهد — بازده سادهٔ حدود ۲۷ درصد نسبت به سرمایهٔ ۳٫۸ میلیاردی.

اگر صنعت هستید، مسیر سوم را نگاه کنید

نکتهٔ مهمی که در بیشتر مقاله‌ها گفته نمی‌شود: فروش به ساتبا تنها مسیر نیست، و لزوماً بهترین هم نیست.

صنایع با قدرت مصرفی بالا می‌توانند به جای فروش برق، خودشان مصرفش کنند (خودمصرفی موضوع ماده ۱۶). در این حالت درآمد مستقیم ندارید، ولی از پرداخت تعرفهٔ تجدیدپذیر صنایع معاف می‌شوید — تعرفه‌ای که در مهر ۱۴۰۵ حدود ۱۱٬۸۹۲ تومان بر کیلووات‌ساعت است، یعنی بیش از دو برابر نرخ خرید تضمینی.

مسیرنرخ مؤثر هر کیلووات‌ساعتسود خالص سال اول (کرمان، پشت‌بامی)دورهٔ بازگشت
خرید تضمینی ساتبا۵٬۸۵۴ تومانحدود ۱٬۰۲۶ میلیون تومانحدود ۳٫۷ سال
خودمصرفی صنعتیحدود ۱۱٬۸۹۲ تومانحدود ۲٬۱۴۳ میلیون تومانحدود ۱٫۸ سال

این اختلاف آن‌قدر بزرگ است که برای یک واحد صنعتی، انتخاب مسیر مهم‌تر از چانه‌زنی سر قیمت تجهیزات است.

یک هشدار لازم: عدد ۱۱٬۸۹۲ تومان سقف است نه قیمت قطعی — تعرفه‌ای که صنعت در صورت نخریدن برق سبز باید بپردازد. ارزش واقعی برای هر واحد به تعرفهٔ برق صنعتی‌اش و هم‌زمانی تولید و مصرف بستگی دارد. تفصیلش در نرخ خرید برق خورشیدی ۱۴۰۵ آمده است.

دورهٔ بازگشت سرمایه

حالتمسیر فروشمنطقهدورهٔ بازگشت
پشت‌بامیساتباکرمانحدود ۳٫۷ سال
پشت‌بامیساتبااصفهانحدود ۴ سال
زمینیساتباکرمانحدود ۷٫۷ سال
پشت‌بامیخودمصرفیکرمانحدود ۱٫۸ سال
زمینیخودمصرفیکرمانحدود ۳٫۵ سال

الگویی که از این جدول بیرون می‌آید ساده است: پشت‌بام به‌جای زمین، و خودمصرفی به‌جای فروش تضمینی، هر کدام تقریباً دورهٔ بازگشت را نصف می‌کنند. اگر هر دو را داشته باشید، پروژه در کمتر از دو سال برمی‌گردد.

نکات فنی که در این مقیاس تعیین‌کننده‌اند

ظرفیت انشعاب. نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی به انشعاب و ترانس متناسب نیاز دارد. اگر ظرفیت انشعاب فعلی کمتر است، هزینهٔ ارتقا باید در برآورد بیاید.

چیدمان و سایه. ۶۰۰ مترمربع پنل روی پشت‌بام یعنی برخورد با دودکش، کانال کولر و جان‌پناه. طراحی چیدمان قبل از خرید تجهیزات انجام می‌شود، نه بعدش.

پایش و کیفیت توان. در این ظرفیت، افت بازده بدون سیستم پایش ماه‌ها دیده نمی‌شود. شاخص‌های نگه‌داری و کیفیت توان شبکه را جداگانه توضیح داده‌ایم.

اجزای نیروگاه. اگر با ساختار کلی آشنا نیستید، اجزای نیروگاه خورشیدی نقطهٔ شروع خوبی است.

قدم بعدی

برآورد بالا نقطهٔ شروع است، نه طرح توجیهی. برای محاسبه با تابش دقیق منطقهٔ خودتان و فرض‌های قابل‌ویرایش، ماشین‌حساب نیروگاه خورشیدی را باز کنید؛ و برای طراحی، مجوز و اجرا درخواست مشاوره ثبت کنید. سابقهٔ اجرایی نماد نیرو در پروژه‌ها قابل مشاهده است.

پرسش‌های پرتکرار

هزینه احداث نیروگاه خورشیدی ۱۰۰ کیلوواتی در ۱۴۰۵ چقدر است؟

حدود ۳٫۸ میلیارد تومان برای نصب پشت‌بامی و حدود ۷٫۳ میلیارد تومان برای نصب زمینی. اختلاف مربوط به زمین، محوطه‌سازی، پست و خط انتقال است.

درآمد نیروگاه خورشیدی ۱۰۰ کیلوواتی چقدر است؟

با نرخ خرید تضمینی ساتبا در مناطق پرتابش حدود ۱٬۰۸۳ میلیون تومان در سال. اگر واحد صنعتی باشید و از مسیر خودمصرفی استفاده کنید، ارزش سالانه به حدود ۲٬۲۰۰ میلیون تومان می‌رسد.

نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی چقدر زمین می‌خواهد؟

حدود ۶۰۰ مترمربع پشت‌بام یا حدود ۱٬۵۰۰ مترمربع زمین. نیروگاه زمینی به فاصلهٔ بین ردیف‌ها برای جلوگیری از سایه‌اندازی نیاز دارد.

بازگشت سرمایه نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی چند سال است؟

با نرخ ساتبا و نصب پشت‌بامی حدود ۳٫۷ تا ۴ سال بسته به تابش منطقه. با مسیر خودمصرفی صنعتی این عدد به حدود ۱٫۸ سال کاهش می‌یابد.