کوتاه‌ترین جواب: برای نیروگاه پشتبامی ۱۰۰ کیلوواتی، یک سال صبر حدود یک میلیارد تومان یا بیشتر خرج دارد؛ معادل یک‌چهارم تا دوپنجم کل سرمایه. صبر فقط وقتی منطقی است که مطمئن باشید قیمت تومانی تجهیزات در آن یک سال ارزانتر می‌شود، نه فقط کندتر گران می‌شود.
این مقاله فرمول این هزینه را میدهد تا با عدد خودتان حسابش کنید.
فرض کنید سرمایهٔ ساخت را دارید و دو راه پیش رویتان است: امروز بسازید، یا پول را یک سال در سپرده بگذارید و سال بعد بسازید. یک سال بعد، دو نفر را مقایسه کنید:
از سال بعد به بعد هر دو یک نیروگاه دارند. پس تمام تفاوتشان همین یک سال است:
هزینهٔ یک سال صبر = سود خالص سال اول + سرمایه × (رشد قیمت تجهیزات − سود سپرده)
بخش اول همیشه مثبت است: سالی که نیروگاه نداشتید، برنمی‌گردد. بخش دوم بسته به اینکه قیمت تجهیزات سریعتر از سپرده بالا برود یا کندتر، مثبت یا منفی می‌شود.
پشتبامی در کرمان، سرمایهٔ ۳٫۸ میلیارد تومان، فروش تضمینی، سود خالص سال اول ۱٬۰۱۸ میلیون تومان. سود سپرده و رشد قیمت تجهیزات سناریو هستند، نه پیش‌بینی:
| رشد قیمت تومانی تجهیزات در یک سال | سود سپرده | هزینهٔ یک سال صبر | نسبت به سرمایه |
|---|---|---|---|
| ۱۰٪ | ۲۵٪ | حدود ۴۵۰ میلیون تومان | ۱۲٪ |
| ۲۰٪ | ۲۵٪ | حدود ۸۳۰ میلیون تومان | ۲۲٪ |
| ۳۰٪ | ۳۰٪ | حدود ۱٬۰۲۰ میلیون تومان | ۲۷٪ |
| ۳۰٪ | ۲۵٪ | حدود ۱٬۲۱۰ میلیون تومان | ۳۲٪ |
| ۴۰٪ | ۲۵٪ | حدود ۱٬۵۹۰ میلیون تومان | ۴۲٪ |
به ردیف اول دقت کنید: حتی اگر قیمت تجهیزات ۱۵ واحد درصد کندتر از سپرده بالا برود، صبر کردن باز هم ۴۵۰ میلیون تومان ضرر دارد. دلیلش این است که نیروگاه پشتبامی با خرید تضمینی سالانه حدود ۲۷ درصد سرمایهاش را برمیگرداند و هیچ سپرده‌ای این را جبران نمی‌کند.
دو سال صبر با رشد ۳۰ درصدی تجهیزات و سپردهٔ ۲۵ درصدی، حدود ۲٫۵ میلیارد تومان خرج دارد: نزدیک دوسوم سرمایه.
با فروش در بورس انرژی به نرخ حدود ۹٬۵۰۰ تومان:
| رشد قیمت تجهیزات / سود سپرده | ۱ مگاوات پشتبامی (سرمایه ۳۳ میلیارد) | ۱ مگاوات زمینی (سرمایه ۶۸ میلیارد) |
|---|---|---|
| ۱۰٪ / ۲۵٪ | حدود ۱۲ میلیارد تومان | حدود ۶٫۲ میلیارد تومان |
| ۲۰٪ / ۲۵٪ | حدود ۱۵٫۳ میلیارد تومان | حدود ۱۳ میلیارد تومان |
| ۳۰٪ / ۲۵٪ | حدود ۱۸٫۶ میلیارد تومان | حدود ۱۹٫۸ میلیارد تومان |
| ۴۰٪ / ۲۵٪ | حدود ۲۱٫۹ میلیارد تومان | حدود ۲۶٫۶ میلیارد تومان |
یک مگاوات پشتبامی در بورس انرژی سالانه بیش از نیمی از سرمایهاش را برمیگرداند. یعنی هر سال صبر، هزینه‌ای بیش از نصف قیمت خود نیروگاه دارد. نیروگاه زمینی سود کمتری نسبت به سرمایه دارد، پس هزینهٔ صبرش کمتر به درآمد از دست‌رفته وابسته است و بیشتر به گرانشدن تجهیزات.
اگر فرمول بالا را برابر صفر بگذارید، شرطی به دست می‌آید که صبر فقط با آن به صرفه است:
قیمت تجهیزات باید به اندازهٔ «سود سال اول تقسیم بر سرمایه» کندتر از سپرده رشد کند.
| پروژه | سود سال اول نسبت به سرمایه | با سپردهٔ ۲۵٪، قیمت تجهیزات باید حداکثر این‌قدر تغییر کند |
|---|---|---|
| ۱۰۰ کیلووات پشتبامی، خرید تضمینی | ۲۷٪ | حدود ۲٪ ارزانتر شود |
| ۱ مگاوات زمینی، بورس انرژی | ۲۴٪ | حدود ۱٪ گرانتر شود |
| ۱ مگاوات پشتبامی، بورس انرژی | ۵۱٪ | حدود ۲۶٪ ارزانتر شود |
در اقتصادی که قیمت تجهیزات وارداتی با نرخ ارز بالا می‌رود، انتظار اینکه پنل و اینورتر در یک سال به تومان ارزانتر شوند، شرط‌بندی روی نرخ ارز است، نه تصمیم سرمایه‌گذاری.
«قیمت پنل دارد ارزان می‌شود.» قیمت دلاری پنل در بازار جهانی در سالهای اخیر کاهش داشته است. ولی آنچه شما می‌پردازید قیمت تومانی است و آن را بیشتر نرخ ارز تعیین میکند تا قیمت جهانی. تازه، پنل فقط بخشی از سرمایه است؛ اینورتر، سازه، کابل و اجرا هم هستند. برای اینکه صبر بیرزد، کل هزینهٔ ساخت باید به تومان ارزانتر شود.
«منتظر نرخ خرید تضمینی جدیدیم.» اگر جدول تعرفهٔ سال بعد برای قراردادهای تازه بالاتر برود، صبر بخشی از هزینه‌اش را پس می‌گیرد. ولی این افزایش باید بزرگ باشد. سود یک سال از دست رفته را امروز از دست می‌دهید، در حالی که افزایش نرخ در طول بیست سال پخش می‌شود و تورم بخش بزرگ‌تری از آن را می‌خورد. پیش از صبر کردن روی چنین افزایشی، بپرسید چقدر و چه زمانی اعلام می‌شود. نرخ خرید برق ۱۴۰۵ نرخ‌های فعلی را دارد.
«هنوز همهٔ سرمایه را نداریم.» این تنها دلیلی است که واقعاً صبر را لازم میکند، و جوابش ساختن مرحله‌ای است. در نیروگاه پشتبامی، ظرفیت تقریباً خطی با سرمایه بزرگ می‌شود: هر کیلوواتی که امروز ساخته شود، با خرید تضمینی سالانه حدود ۲۷ درصد قیمت خودش را برمیگرداند، چه کل پروژه باشد چه نیمی از آن. پیش از تقسیم پروژه، هزینهٔ مجوز و اتصال هر مرحله و اثر پله‌های نرخ را بررسی کنید. وام نیروگاه خورشیدی ۱۴۰۵ راه دیگر است: اگر نرخ مؤثر وام از بازده پروژه کمتر باشد، ساختن با وام از صبر برای جمع‌کردن پول ارزانتر تمام می‌شود.
در اقتصاد کم‌تورم، یک سال صبر فقط یک سال درآمد را عقب می‌اندازد. در تورم بالا، دو چیز اضافه می‌شود:
اگر ساخت را به خاطر بودجه، مجوز یا انتخاب تجهیزات عقب انداخته‌اید، بخش بزرگ این تأخیرها با یک امکان‌سنجی دقیق کوتاه می‌شود. نماد نیرو از ۱۳۸۷ در کرمان نیروگاه خورشیدی طراحی و اجرا میکند. برای بررسی اینکه با بودجهٔ امروزتان چه نیروگاهی ساخته می‌شود، درخواست مشاوره ثبت کنید.
در بیشتر حالتها الان. یک سال صبر هم سود همان سال را از دست میدهد و هم، اگر قیمت تجهیزات سریعتر از سود سپرده بالا برود، ساخت را گرانتر میکند. برای نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی پشتبامی با خرید تضمینی، صبر فقط وقتی به صرفه است که کل هزینهٔ ساخت در آن سال به تومان ارزانتر شود.
برای نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی پشتبامی در کرمان، بسته به رشد قیمت تجهیزات و سود سپرده، حدود ۴۵۰ میلیون تا ۱٫۶ میلیارد تومان؛ یعنی ۱۲ تا ۴۲ درصد سرمایه. برای یک مگاوات پشتبامی با فروش در بورس انرژی، ۱۲ تا ۲۲ میلیارد تومان.
نیروگاه پشتبامی با خرید تضمینی سالانه حدود ۲۷ درصد سرمایهاش را برمیگرداند، و این عدد در مسیر بورس انرژی و خودمصرفی بیشتر است. مقایسهٔ درست با سود سپرده نیست، با سود سپرده منهای گرانشدن تجهیزات در همان مدت است، چون پولی که در بانک ماند باید سال بعد نیروگاه گرانتری بخرد.
فقط اگر کل هزینهٔ ساخت به تومان ارزانتر شود. قیمت دلاری پنل در سالهای اخیر کاهش داشته، ولی قیمت تومانی بیشتر تابع نرخ ارز است، و پنل فقط بخشی از هزینه است. اینورتر، سازه و اجرا هم در قیمت نهایی سهم دارند.
مطالب مرتبط
نیروگاه خورشیدی در تورم ۳۵ درصدی هنوز سودده است؟ بازده واقعی و بازگشت واقعی سرمایه برای خرید تضمینی، بورس انرژی و خودمصرفی، در سه سناریوی تورم و تعدیل نرخ، با عدد.
۱۴۰۵/۰۷/۱۱ · ۱۰ دقیقه بازار انرژیوام و تسهیلات نیروگاه خورشیدی صنعتی در ۱۴۰۵: چه زمانی تسهیلات بازدهی سرمایه را بالا می‌برد، چطور محاسبه‌اش کنید، چه مدارکی لازم است و چه ریسکی دارد.
۱۴۰۵/۰۶/۲۷ · ۸ دقیقه بازار انرژینرخ خرید برق خورشیدی در سال ۱۴۰۵ به تفکیک پلهٔ ظرفیت، مقایسهٔ خرید تضمینی ساتبا با فروش در بورس انرژی و خودمصرفی صنعتی، و اینکه کدام مسیر برای چه پروژه‌ای مناسب است.
۱۴۰۵/۰۶/۲۴ · ۸ دقیقهکارشناسان ما فراتر از مقاله، مستقیم راهنمایی‌تان می‌کنند.
درخواست مشاوره