بازار انرژی

هزینه تولید برق نیروگاه خورشیدی؛ قیمت برق بیست سال را امروز بخرید

کوتاه‌ترین جواب: هر کیلووات‌ساعت برق نیروگاه خورشیدی پشت‌بامی در کرمان، به پول امروز، بین حدود ۳٬۷۰۰ تا ۹٬۶۰۰ تومان تمام می‌شود، بسته به بازدهی که از پولتان انتظار دارید. صنعتی که برق تجدیدپذیر را از بیرون می‌خرد، امروز حدود ۱۱٬۹۰۰ تومان برای هر کیلووات‌ساعت می‌پردازد.

ولی عدد مهم‌تر این است: حدود ۷۷ درصد هزینهٔ این برق را روز اول می‌پردازید. یعنی نیروگاه خورشیدی قیمت بیشتر برق بیست سال آینده را با پول امروز می‌خرد. در اقتصاد تورمی، این ارزشمندترین ویژگی‌اش است.

قیمت تمام‌شدهٔ برق خورشیدی چطور حساب می‌شود؟

قیمت تمام‌شدهٔ برق (که در منابع فنی LCOE نامیده می‌شود) یعنی کل هزینهٔ نیروگاه در طول عمرش، تقسیم بر کل برقی که تولید می‌کند:

قیمت تمام‌شدهٔ هر کیلووات‌ساعت = (سرمایهٔ اولیه + هزینهٔ نگه‌داری همهٔ سال‌ها) ÷ تولید همهٔ سال‌ها

یک ظرافت دارد: پولی که امروز در نیروگاه می‌گذارید، می‌توانست جای دیگری بازده داشته باشد. برای همین هزینه‌ها و تولید سال‌های بعد با یک «نرخ بازده موردانتظار» به امروز برگردانده می‌شوند. هرچه این نرخ بالاتر باشد، قیمت تمام‌شده بالاتر درمی‌آید.

در جدول‌های این مقاله همه‌چیز به پول امروز است و نرخ بازده موردانتظار بالاتر از تورم است. یعنی «۱۰ درصد» به این معناست که از پولتان سالانه ۱۰ درصد بیشتر از تورم انتظار دارید.

هزینه تولید برق نیروگاه خورشیدی در ۱۴۰۵

منطقهٔ پرتابش، تولید ۱٬۸۵۰ کیلووات‌ساعت به ازای هر کیلووات در سال، افت سالانهٔ ۰٫۷ درصد، نگه‌داری سالانه ۱٫۵ درصد سرمایه، افق بیست ساله. ارقام به تومان برای هر کیلووات‌ساعت:

ظرفیت و نوع نصببدون انتظار بازدهبازده واقعی ۵٪بازده واقعی ۱۰٪بازده واقعی ۱۵٪
پشت‌بامی (حدود ۹۸ میلیون تومان بر کیلووات)۳٬۶۹۳۵٬۳۵۰۷٬۳۶۹۹٬۶۴۶
زمینی (حدود ۱۰۵ میلیون تومان بر کیلووات)۳٬۹۷۰۵٬۷۵۳۷٬۹۲۴۱۰٬۳۷۲

سرمایه کلید در دست و بر مبنای همان ماشین‌حساب است، که هزینهٔ هر کیلووات را مستقل از ظرفیت می‌گیرد؛ در عمل پروژهٔ بزرگ‌تر کمی ارزان‌تر تمام می‌شود. نیروگاه زمینی حدود ۷ درصد گران‌تر برق تولید می‌کند، تازه بدون قیمت زمین و هزینهٔ اتصال به شبکه. اگر پشت‌بام سوله یا کارخانه در اختیار دارید، ارزان‌ترین برقی که می‌توانید داشته باشید همان‌جاست.

با پنل‌هایی که ۳۰ سال گارانتی عملکرد دارند، افق ۲۵ ساله هم واقع‌بینانه است. در این افق، قیمت تمام‌شدهٔ نیروگاه پشت‌بامی بدون انتظار بازده به حدود ۳٬۱۸۰ تومان و با بازده واقعی ۱۰ درصد به حدود ۷٬۰۱۰ تومان می‌رسد.

مقایسه با برقی که صنعت امروز می‌خرد

تعرفهٔ برق تجدیدپذیر صنایع در مهر ۱۴۰۵ حدود ۱۱٬۸۹۲ تومان بر کیلووات‌ساعت است؛ همان مبلغی که صنعت مشمول در صورت تأمین‌نکردن برق سبز می‌پردازد.

  • برق نیروگاه پشت‌بامی بدون انتظار بازده حدود یک‌سوم این تعرفه تمام می‌شود، و با انتظار ۱۰ درصد بازده بالاتر از تورم حدود ۶۲ درصد آن.
  • حتی با انتظار ۱۵ درصد بازده واقعی، برق پشت‌بامی حدود ۸۱ درصد و برق زمینی حدود ۸۷ درصد تعرفه تمام می‌شود.

یعنی خودمصرفی خورشیدی برای صنعت مشمول، امروز و بدون حساب تورم، به‌صرفه است. شرایط مشمول‌بودن و اندازه‌گذاری نیروگاه کارخانه در نیروگاه خورشیدی صنعتی آمده است.

قفل قیمت: آنچه تورم به این معادله اضافه می‌کند

جدول بالا همه‌چیز را به پول امروز حساب کرد. حالا ببینیم در تورم چه اتفاقی می‌افتد.

از هزینهٔ بیست سالهٔ یک نیروگاه پشت‌بامی، حدود ۷۷ درصد سرمایهٔ اولیه است که روز اول با پول امروز پرداخت می‌شود و دیگر تورم به آن نمی‌رسد. فقط ۲۳ درصد باقی‌مانده، یعنی نگه‌داری سالانه، با تورم بالا می‌رود. در مقابل، اگر برق را از بیرون بخرید، تمام مبلغ هر سال با تعرفهٔ همان سال پرداخت می‌شود.

فرض کنید تعرفهٔ برق صنایع هم‌پای تورم ۳۵ درصدی بالا برود. نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی پشت‌بامی که برقش را خودتان مصرف می‌کنید، ارقام به تومان روز همان سال:

سالبرقی که تولید می‌کندقیمت همان برق اگر از بیرون می‌خریدیدهزینهٔ نگه‌داری نیروگاه در همان سال
اولحدود ۱۸۳٬۶۰۰ کیلووات‌ساعتحدود ۲٫۲ میلیارد تومانحدود ۱۴۶ میلیون تومان
پنجمحدود ۱۷۸٬۵۰۰ کیلووات‌ساعتحدود ۷٫۱ میلیارد تومانحدود ۴۸۵ میلیون تومان
دهمحدود ۱۷۲٬۴۰۰ کیلووات‌ساعتحدود ۳۰٫۵ میلیارد تومانحدود ۲٫۲ میلیارد تومان

سرمایهٔ این نیروگاه حدود ۹٫۸ میلیارد تومان بوده است: حدود چهار و نیم سال قبض برق همان کیلووات‌ساعت‌ها به قیمت امروز، و با تورم ۳۵ درصد کمتر از سه سال. فاصلهٔ دو ستون آخر هر سال به تومان بزرگ‌تر می‌شود، چون یکی همهٔ هزینه را به قیمت روز می‌پردازد و دیگری فقط هزینهٔ نگه‌داری را.

به زبان ساده: صنعتی که امروز نیروگاه خورشیدی می‌سازد، بیشتر برق بیست سال آینده‌اش را پیش‌خرید کرده است، با قیمت ۱۴۰۵.

سه شرطی که قفل قیمت را واقعی می‌کند

تولید و مصرف باید هم‌زمان باشند. نیروگاه خورشیدی فقط در ساعات روز تولید می‌کند. اگر بیشتر مصرف کارخانه شبانه است، فقط بخش روزانه با برق خودتان پوشش داده می‌شود. نیروگاه را بر اساس مصرف روزانه اندازه بگیرید، نه کل مصرف. روش اندازه‌گیری در نیروگاه خورشیدی صنعتی آمده است.

نگه‌داری را جدی بگیرید. تنها بخش هزینه که با تورم رشد می‌کند نگه‌داری است، و نیروگاهی که بد نگه‌داری شود کمتر تولید می‌کند؛ یعنی قیمت تمام‌شدهٔ هر کیلووات‌ساعتش بالا می‌رود. O&M نیروگاه و شست‌وشوی پنل‌ها را ببینید.

تجهیزات باید عمر کامل کنند. قیمت تمام‌شده با فرض بیست یا بیست‌وپنج سال تولید حساب شده است. پنلی که زودتر از گارانتی افت کند، همان قفل را سست می‌کند. بررسی پنل AE Solar نشان می‌دهد تفاوت گارانتی عملکرد در بیست سال چقدر برق است.

در این عددها چه چیزی حساب نشده

  • هزینهٔ زمین برای نصب پشت‌بامی: صفر فرض شده، چون سقف موجود است.
  • ذخیره‌سازی: باتری در محاسبه نیست. برق شبانه همچنان از شبکه می‌آید.
  • تأمین مالی: اگر با وام بسازید، هزینهٔ وام به‌جای «بازده موردانتظار» می‌نشیند. وام نیروگاه خورشیدی ۱۴۰۵ را ببینید.
  • مسیر تعرفه: اینکه تعرفهٔ برق صنایع دقیقاً هم‌پای تورم حرکت کند یک سناریوست. تعرفه سیاست‌گذاری می‌شود و ممکن است عقب بماند یا جلو بزند.

قدم بعدی

اگر مدیر مالی یا انرژی یک کارخانه هستید، اولین قدم داشتن مصرف ساعتی برق کارخانه است. با آن می‌شود دید چند درصد برق روزانه را نیروگاه پشت‌بامی پوشش می‌دهد و قیمت تمام‌شده‌اش چقدر است. نماد نیرو از ۱۳۸۷ در کرمان برای صنایع نیروگاه خورشیدی طراحی و اجرا می‌کند. برای بررسی سقف و مصرف کارخانه‌تان درخواست مشاوره ثبت کنید. اثر تورم بر بقیهٔ مسیرهای فروش در سرمایه‌گذاری در نیروگاه خورشیدی در تورم آمده است.

پرسش‌های پرتکرار

هزینه تولید برق نیروگاه خورشیدی چقدر است؟

برای نیروگاه پشت‌بامی در منطقهٔ پرتابش در ۱۴۰۵، بین حدود ۳٬۷۰۰ تا ۹٬۶۰۰ تومان برای هر کیلووات‌ساعت، به پول امروز. عدد پایین بدون انتظار بازده از سرمایه است و عدد بالا با انتظار ۱۵ درصد بازده بالاتر از تورم. نیروگاه زمینی حدود ۷ درصد گران‌تر تمام می‌شود، بدون قیمت زمین و هزینهٔ اتصال.

قیمت تمام‌شدهٔ برق خورشیدی از برق شبکه ارزان‌تر است؟

برای صنعت، بله. تعرفهٔ برق تجدیدپذیر صنایع در مهر ۱۴۰۵ حدود ۱۱٬۸۹۲ تومان است، در حالی که برق نیروگاه پشت‌بامی بدون انتظار بازده حدود ۳٬۷۰۰ تومان و با انتظار ۱۰ درصد بازده واقعی حدود ۷٬۴۰۰ تومان تمام می‌شود؛ یعنی یک‌سوم تا دوسوم تعرفه.

چرا نیروگاه خورشیدی در برابر تورم از برق را محافظت می‌کند؟

چون حدود ۷۷ درصد هزینهٔ بیست سالهٔ آن سرمایهٔ اولیه است که روز اول با پول امروز پرداخت می‌شود. فقط هزینهٔ نگه‌داری با تورم بالا می‌رود. صنعتی که برقش را خودش تولید می‌کند، بیشتر برق سال‌های آینده را با قیمت امروز پیش‌خرید کرده است.

LCOE نیروگاه خورشیدی یعنی چه؟

LCOE یا قیمت تمام‌شدهٔ برق، کل هزینهٔ نیروگاه در طول عمرش (سرمایه و نگه‌داری) تقسیم بر کل برقی است که تولید می‌کند، با احتساب ارزش زمانی پول. معیار درستی برای مقایسهٔ تولید برق با خرید آن از شبکه است.

سؤالی دربارهٔ پروژه‌تان دارید؟

کارشناسان ما فراتر از مقاله، مستقیم راهنمایی‌تان می‌کنند.

درخواست مشاوره

مشاورهٔ رایگان

پاسخ ظرف یک روز کاری

سه سؤال کوتاه
برای چه کاری با ما تماس می‌گیرید؟
اندازهٔ تقریبی پروژه یا خرید؟

اگر نمی‌دانید، «هنوز نمی‌دانم» را بزنید.

کجا با شما تماس بگیریم؟
ترجیح می‌دهید چطور با شما در تماس باشیم؟

شماره‌تان فقط برای پاسخ به همین درخواست استفاده می‌شود.