کوتاه‌ترین جواب: هر کیلوواتساعت برق نیروگاه خورشیدی پشتبامی در کرمان، به پول امروز، بین حدود ۱٬۲۰۰ تا ۳٬۸۰۰ تومان تمام میشود، بسته به ظرفیت و بازدهی که از پولتان انتظار دارید. صنعتی که برق تجدیدپذیر را از بیرون می‌خرد، امروز حدود ۱۱٬۹۰۰ تومان برای هر کیلوواتساعت می‌پردازد.
ولی عدد مهم‌تر این است: حدود ۷۷ درصد هزینهٔ این برق را روز اول می‌پردازید. یعنی نیروگاه خورشیدی قیمت بیشتر برق بیست سال آینده را با پول امروز می‌خرد. در اقتصاد تورمی، این ارزشمندترین ویژگی‌اش است.
قیمت تمامشدهٔ برق (که در منابع فنی LCOE نامیده میشود) یعنی کل هزینهٔ نیروگاه در طول عمرش، تقسیم بر کل برقی که تولید میکند:
قیمت تمامشدهٔ هر کیلوواتساعت = (سرمایهٔ اولیه + هزینهٔ نگهداری همهٔ سال‌ها) ÷ تولید همهٔ سال‌ها
یک ظرافت دارد: پولی که امروز در نیروگاه می‌گذارید، می‌توانست جای دیگری بازده داشته باشد. برای همین هزینه‌ها و تولید سال‌های بعد با یک «نرخ بازده موردانتظار» به امروز برگردانده می‌شوند. هرچه این نرخ بالاتر باشد، قیمت تمام‌شده بالاتر درمی‌آید.
در جدول‌های این مقاله همه‌چیز به پول امروز است و نرخ بازده موردانتظار بالاتر از تورم است. یعنی «۱۰ درصد» به این معناست که از پولتان سالانه ۱۰ درصد بیشتر از تورم انتظار دارید.
منطقهٔ پرتابش، تولید ۱٬۸۵۰ کیلوواتساعت به ازای هر کیلووات در سال، افت سالانهٔ ۰٫۷ درصد، نگهداری سالانه ۱٫۵ درصد سرمایه، افق بیست ساله. ارقام به تومان برای هر کیلوواتساعت:
| ظرفیت و نوع نصب | بدون انتظار بازده | بازده واقعی ۵٪ | بازده واقعی ۱۰٪ | بازده واقعی ۱۵٪ |
|---|---|---|---|---|
| ۱۰۰ کیلووات پشتبامی | ۱٬۴۳۷ | ۲٬۰۸۲ | ۲٬۸۶۸ | ۳٬۷۵۴ |
| ۵۰۰ کیلووات پشتبامی | ۱٬۳۲۳ | ۱٬۹۱۸ | ۲٬۶۴۱ | ۳٬۴۵۷ |
| ۱ مگاوات پشتبامی | ۱٬۲۴۸ | ۱٬۸۰۸ | ۲٬۴۹۰ | ۳٬۲۶۰ |
| ۱ مگاوات زمینی | ۲٬۵۷۱ | ۳٬۷۲۶ | ۵٬۱۳۲ | ۶٬۷۱۷ |
نیروگاه زمینی تقریباً دو برابر گرانتر برق تولید میکند، چون زمین، پست و خط انتقال هم در سرمایه‌اش هست. اگر پشت‌بام سوله یا کارخانه در اختیار دارید، ارزان‌ترین برقی که می‌توانید داشته باشید همان‌جاست.
با پنل‌هایی که ۳۰ سال گارانتی عملکرد دارند، افق ۲۵ ساله هم واقع‌بینانه است. در این افق، قیمت تمامشدهٔ نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی بدون انتظار بازده به حدود ۱٬۲۴۰ تومان و با بازده واقعی ۱۰ درصد به حدود ۲٬۷۳۰ تومان می‌رسد.
تعرفهٔ برق تجدیدپذیر صنایع در مهر ۱۴۰۵ حدود ۱۱٬۸۹۲ تومان بر کیلوواتساعت است؛ همان مبلغی که صنعت مشمول در صورت تأمین‌نکردن برق سبز می‌پردازد.
یعنی خودمصرفی خورشیدی برای صنعت مشمول، امروز و بدون حساب تورم، به‌صرفه است. شرایط مشمول‌بودن و اندازه‌گذاری نیروگاه کارخانه در نیروگاه خورشیدی صنعتی آمده است.
جدول بالا همه‌چیز را به پول امروز حساب کرد. حالا ببینیم در تورم چه اتفاقی می‌افتد.
از هزینهٔ بیست سالهٔ یک نیروگاه پشتبامی، حدود ۷۷ درصد سرمایهٔ اولیه است که روز اول با پول امروز پرداخت میشود و دیگر تورم به آن نمی‌رسد. فقط ۲۳ درصد باقی‌مانده، یعنی نگهداری سالانه، با تورم بالا می‌رود. در مقابل، اگر برق را از بیرون بخرید، تمام مبلغ هر سال با تعرفهٔ همان سال پرداخت میشود.
فرض کنید تعرفهٔ برق صنایع هم‌پای تورم ۳۵ درصدی بالا برود. نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی پشتبامی که برقش را خودتان مصرف می‌کنید، ارقام به تومان روز همان سال:
| سال | برقی که تولید میکند | قیمت همان برق اگر از بیرون می‌خریدید | هزینهٔ نگهداری نیروگاه در همان سال |
|---|---|---|---|
| اول | حدود ۱۸۳٬۶۰۰ کیلوواتساعت | حدود ۲٫۲ میلیارد تومان | حدود ۵۷ میلیون تومان |
| پنجم | حدود ۱۷۸٬۵۰۰ کیلوواتساعت | حدود ۷٫۱ میلیارد تومان | حدود ۱۹۰ میلیون تومان |
| دهم | حدود ۱۷۲٬۴۰۰ کیلوواتساعت | حدود ۳۰٫۵ میلیارد تومان | حدود ۸۵۰ میلیون تومان |
سرمایهٔ این نیروگاه ۳٫۸ میلیارد تومان بوده است: کمتر از دو سال قبض برق همان کیلووات‌ساعت‌ها، به قیمت امروز. فاصلهٔ دو ستون آخر هر سال به تومان بزرگ‌تر میشود، چون یکی همهٔ هزینه را به قیمت روز می‌پردازد و دیگری فقط هزینهٔ نگهداری را.
به زبان ساده: صنعتی که امروز نیروگاه خورشیدی می‌سازد، بیشتر برق بیست سال آینده‌اش را پیش‌خرید کرده است، با قیمت ۱۴۰۵.
تولید و مصرف باید هم‌زمان باشند. نیروگاه خورشیدی فقط در ساعات روز تولید میکند. اگر بیشتر مصرف کارخانه شبانه است، فقط بخش روزانه با برق خودتان پوشش داده میشود. نیروگاه را بر اساس مصرف روزانه اندازه بگیرید، نه کل مصرف. روش اندازه‌گیری در نیروگاه خورشیدی صنعتی آمده است.
نگهداری را جدی بگیرید. تنها بخش هزینه که با تورم رشد میکند نگهداری است، و نیروگاهی که بد نگهداری شود کمتر تولید میکند؛ یعنی قیمت تمامشدهٔ هر کیلووات‌ساعتش بالا می‌رود. O&M نیروگاه و شست‌وشوی پنل‌ها را ببینید.
تجهیزات باید عمر کامل کنند. قیمت تمام‌شده با فرض بیست یا بیست‌وپنج سال تولید حساب شده است. پنلی که زودتر از گارانتی افت کند، همان قفل را سست میکند. بررسی پنل AE Solar نشان می‌دهد تفاوت گارانتی عملکرد در بیست سال چقدر برق است.
اگر مدیر مالی یا انرژی یک کارخانه هستید، اولین قدم داشتن مصرف ساعتی برق کارخانه است. با آن میشود دید چند درصد برق روزانه را نیروگاه پشتبامی پوشش می‌دهد و قیمت تمام‌شده‌اش چقدر است. نماد نیرو از ۱۳۸۷ در کرمان برای صنایع نیروگاه خورشیدی طراحی و اجرا میکند. برای بررسی سقف و مصرف کارخانه‌تان درخواست مشاوره ثبت کنید. اثر تورم بر بقیهٔ مسیرهای فروش در سرمایه‌گذاری در نیروگاه خورشیدی در تورم آمده است.
برای نیروگاه پشتبامی در منطقهٔ پرتابش در ۱۴۰۵، بین حدود ۱٬۲۰۰ تا ۳٬۸۰۰ تومان برای هر کیلوواتساعت، به پول امروز. عدد پایین بدون انتظار بازده از سرمایه است و عدد بالا با انتظار ۱۵ درصد بازده بالاتر از تورم. نیروگاه زمینی بهخاطر هزینهٔ زمین و پست تقریباً دو برابر گرانتر تمام میشود.
برای صنعت، بله. تعرفهٔ برق تجدیدپذیر صنایع در مهر ۱۴۰۵ حدود ۱۱٬۸۹۲ تومان است، در حالی که برق نیروگاه پشتبامی ۱۰۰ کیلوواتی حتی با انتظار ۱۵ درصد بازده واقعی حدود ۳٬۷۵۰ تومان تمام میشود؛ یعنی حدود یک‌سوم.
چون حدود ۷۷ درصد هزینهٔ بیست سالهٔ آن سرمایهٔ اولیه است که روز اول با پول امروز پرداخت میشود. فقط هزینهٔ نگهداری با تورم بالا می‌رود. صنعتی که برقش را خودش تولید میکند، بیشتر برق سال‌های آینده را با قیمت امروز پیش‌خرید کرده است.
LCOE یا قیمت تمامشدهٔ برق، کل هزینهٔ نیروگاه در طول عمرش (سرمایه و نگهداری) تقسیم بر کل برقی است که تولید میکند، با احتساب ارزش زمانی پول. معیار درستی برای مقایسهٔ تولید برق با خرید آن از شبکه است.
مطالب مرتبط
نیروگاه خورشیدی در تورم ۳۵ درصدی هنوز سودده است؟ بازده واقعی و بازگشت واقعی سرمایه برای خرید تضمینی، بورس انرژی و خودمصرفی، در سه سناریوی تورم و تعدیل نرخ، با عدد.
۱۴۰۵/۰۷/۱۱ · ۱۰ دقیقه آموزشمقایسهٔ چهار مدل پنل AE Solar موجود در ایران با عدد دیتاشیت: بازده، ضریب دمایی، گارانتی ۳۰ ساله، وات در هر مترمربع، و اینکه تفاوتشان در بیست سال چند میلیون تومان سود نیروگاه را جابه‌جا میکند.
۱۴۰۵/۰۷/۱۰ · ۹ دقیقه بازار انرژیوام و تسهیلات نیروگاه خورشیدی صنعتی در ۱۴۰۵: چه زمانی تسهیلات بازدهی سرمایه را بالا می‌برد، چطور محاسبه‌اش کنید، چه مدارکی لازم است و چه ریسکی دارد.
۱۴۰۵/۰۶/۲۷ · ۸ دقیقهکارشناسان ما فراتر از مقاله، مستقیم راهنمایی‌تان می‌کنند.
درخواست مشاوره