اگر بخواهیم مزیت کرمان در انرژی خورشیدی را در یک عدد خلاصه کنیم، این است: ۱٬۸۵۰ کیلووات‌ساعت به ازای هر کیلووات ظرفیت در سال.

این بالاترین ردهٔ تولید در کشور است. همان نیروگاه، با همان تجهیزات و همان سرمایه، در گیلان حدود ۱٬۳۵۰ کیلووات‌ساعت می‌دهد. یعنی ۳۷ درصد تولید بیشتر، بدون یک ریال سرمایهٔ اضافه.

مزیت تابش با عدد

منطقهتولید سالانهٔ هر کیلوواتاختلاف با کرمان
کرمان، یزد، سیستان۱٬۸۵۰ کیلووات‌ساعت—
اصفهان، فارس، خراسان۱٬۷۵۰ کیلووات‌ساعت۶ درصد کمتر
تهران، مرکزی، آذربایجان۱٬۶۰۰ کیلووات‌ساعت۱۴ درصد کمتر
گیلان، مازندران، اردبیل۱٬۳۵۰ کیلووات‌ساعت۲۷ درصد کمتر

این اعداد خروجی خالص‌اند؛ افت گرما، غبار، کابل و بازده اینورتر در آن‌ها لحاظ شده است.

چون سرمایهٔ اولیه در همهٔ این استان‌ها تقریباً یکسان است، تمام این اختلاف مستقیماً به درآمد و دورهٔ بازگشت منتقل می‌شود.

این مزیت روی دورهٔ بازگشت چقدر اثر دارد

برای یک نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی پشت‌بامی با سرمایهٔ ۳٫۸ میلیارد تومان و فروش با نرخ خرید تضمینی:

منطقهدرآمد سال اولدورهٔ بازگشت
کرمانحدود ۱٬۰۸۳ میلیون تومانحدود ۳٫۷ سال
اصفهانحدود ۱٬۰۲۴ میلیون تومانحدود ۴ سال
تهرانحدود ۹۳۷ میلیون تومانحدود ۴٫۴ سال
گیلانحدود ۷۹۰ میلیون تومانحدود ۵٫۳ سال

اختلاف کرمان و گیلان در این مثال بیش از یک سال و نیم است. در یک پروژهٔ مگاواتی، همین اختلاف به میلیاردها تومان می‌رسد.

مزیت‌های دیگر فراتر از تابش

زمین در دسترس. استان پهناور با اراضی وسیع کم‌بازده کشاورزی؛ همان چیزی که پروژهٔ زمینی مگاواتی لازم دارد. چون هزینهٔ زمین و اتصال به شبکه بزرگ‌ترین متغیر در پروژه‌های زمینی است، این مزیت کمی کمتر از مزیت تابش نیست.

تعداد روزهای صاف بالا. تولید پایدارتر و قابل پیش‌بینی‌تر در طول سال، که برای مدل مالی و تعهدات قراردادی اهمیت دارد.

ظرفیت صنعتی استان. کرمان قطب معدن و صنایع معدنی است؛ واحدهایی با مصرف برق بالا که مسیر خودمصرفی برایشان بهترین اقتصاد را می‌سازد. جزئیاتش در نیروگاه خورشیدی صنعتی آمده است.

نکاتی که مخصوص این اقلیم است

تابش بالا مزایای روشنی دارد، ولی همین اقلیم دو ملاحظهٔ فنی هم می‌آورد که اگر نادیده گرفته شوند، بخشی از مزیت از دست می‌رود.

گرد و غبار. در مناطق خشک، تجمع غبار روی پنل می‌تواند تولید را به‌شکل محسوسی کم کند. برنامهٔ شست‌وشو در کرمان نسبت به مناطق مرطوب باید منظم‌تر باشد و هزینه‌اش باید در مدل مالی بیاید. روش درست و دوره‌بندی‌اش را در شست‌وشوی پنل خورشیدی توضیح داده‌ایم.

دمای بالا در تابستان. بازده پنل با افزایش دما کم می‌شود. این در عدد ۱٬۸۵۰ لحاظ شده، ولی روی انتخاب تجهیزات اثر دارد: ضریب دمایی پنل و تحمل حرارتی اینورتر در این اقلیم اهمیت بیشتری دارند. محل نصب اینورتر هم باید سایه‌دار و با تهویهٔ مناسب باشد.

تفاوت درون‌استانی. کرمان استان بزرگی است و تابش در نقاط مختلفش یکسان نیست. عدد ۱٬۸۵۰ میانگین ردهٔ بالاست؛ برای پروژهٔ مشخص، داده‌های همان موقعیت مبنا قرار می‌گیرد.

هزینه و ظرفیت‌ها

هزینهٔ احداث در کرمان تفاوت معناداری با سایر نقاط کشور ندارد، چون تجهیزات یکسان‌اند:

ظرفیتپشت‌بامیزمینیدرآمد سال اول (ساتبا)
۲۰ کیلوواتحدود ۷۶۰ میلیون تومانحدود ۱٫۵ میلیارد تومانحدود ۲۱۷ میلیون تومان
۱۰۰ کیلوواتحدود ۳٫۸ میلیارد تومانحدود ۷٫۳ میلیارد تومانحدود ۱٬۰۸۳ میلیون تومان
۵۰۰ کیلوواتحدود ۱۷٫۵ میلیارد تومانحدود ۳۵ میلیارد تومانحدود ۴٬۲۹۱ میلیون تومان
۱ مگاواتحدود ۳۳ میلیارد تومانحدود ۶۸ میلیارد تومانمسیر بورس یا خودمصرفی

تفکیک کامل این ارقام در هزینه احداث نیروگاه خورشیدی ۱۴۰۵ آمده است.

کار محلی، مزیت عملی

نماد نیرو در کرمان مستقر است. در پروژه‌های خورشیدی، حضور محلی چند جای مشخص به کار می‌آید: بازدید از محل پیش از طراحی، پیگیری استعلام‌های اتصال به شبکه با شرکت توزیع منطقه، و مهم‌تر از همه، پشتیبانی پس از اجرا. نیروگاهی که برای رفع یک خرابی باید منتظر تیمی از استان دیگر بماند، روزهای تولید از دست می‌دهد.

قدم بعدی

برای برآورد اختصاصی با تابش منطقهٔ خودتان، ماشین‌حساب نیروگاه خورشیدی را باز کنید. نمونه‌های اجراشده در پروژه‌ها و شرح خدمات در حوزه‌های فعالیت آمده است؛ برای بازدید و مشاوره هم درخواست مشاوره ثبت کنید.

پرسش‌های پرتکرار

چرا کرمان برای احداث نیروگاه خورشیدی مناسب است؟

چون بالاترین ردهٔ تابش کشور را دارد: حدود ۱٬۸۵۰ کیلووات‌ساعت تولید سالانه به ازای هر کیلووات ظرفیت. این یعنی حدود ۳۷ درصد تولید بیشتر از استان‌های شمالی با همان سرمایه. زمین در دسترس و صنایع پرمصرف استان هم مزیت‌های دیگرند.

درآمد نیروگاه خورشیدی در کرمان چقدر است؟

یک نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی پشت‌بامی در کرمان با نرخ خرید تضمینی حدود ۱٬۰۸۳ میلیون تومان در سال درآمد دارد و سرمایه‌اش در حدود ۳٫۷ سال برمی‌گردد.

آیا گرد و غبار کرمان روی بازده نیروگاه اثر می‌گذارد؟

بله. در اقلیم خشک، تجمع غبار روی پنل تولید را کم می‌کند و برنامهٔ شست‌وشو باید منظم‌تر از مناطق مرطوب باشد. هزینهٔ این نگه‌داری باید از ابتدا در مدل مالی دیده شود.

بهترین ظرفیت برای احداث نیروگاه در کرمان چقدر است؟

بستگی به مسیر فروش دارد. برای فروش به ساتبا، ظرفیت زیر ۲۰۰ کیلووات بالاترین نرخ را می‌گیرد. برای واحدهای صنعتی، ظرفیت باید از روی مصرف سالانه و الگوی ساعتی آن تعیین شود.