خانه/مجله/بازار انرژی
بازار انرژی سود ماهانه نیروگاه خورشیدی چقدر است؟ حساب ماهبهماه برای ۱۴۰۵
۱۴۰۵/۰۷/۱۰ · ۸ دقیقه مطالعه
کوتاهترین جواب: در سال ۱۴۰۵، هر کیلووات نیروگاه خورشیدی پشتبامی در کرمان یا یزد بهطور میانگین حدود ۸۵۰ هزار تومان در ماه سود خالص میدهد. یعنی نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی حدود ۸۵ میلیون تومان در ماه، و سیستم خانگی ۵ کیلوواتی حدود ۴ میلیون تومان.
ولی «ماهانه» در نیروگاه خورشیدی یک میانگین است. شهریور بیشترین سود سال را میدهد و دی کمترین را، و اختلافشان حدود ۳۶ درصد است. این مقاله سود را ماهبهماه حساب میکند تا بدانید در هر فصل چه عددی منتظرتان است.
سود ماهانه نیروگاه خورشیدی برای هر ظرفیت
نصب پشتبامی در منطقهٔ پرتابش (کرمان، یزد، خراسان جنوبی، سمنان)، فروش تضمینی به ساتبا، ارقام سال اول بهرهبرداری:
| ظرفیت | سرمایه (میلیون تومان) | میانگین سود ماهانه (میلیون تومان) | کمسودترین ماه، دی | پرسودترین ماه، شهریور |
|---|
| ۵ کیلووات | ۱۹۰ | ۴٫۲ | ۳٫۵ | ۴٫۹ |
| ۲۰ کیلووات | ۷۶۰ | ۱۷ | ۱۴٫۲ | ۱۹٫۶ |
| ۵۰ کیلووات | ۱٬۹۰۰ | ۴۲٫۴ | ۳۵٫۴ | ۴۹٫۱ |
| ۱۰۰ کیلووات | ۳٬۸۰۰ | ۸۴٫۸ | ۷۰٫۹ | ۹۸٫۲ |
| ۲۰۰ کیلووات | ۷٬۰۰۰ | ۱۳۳٫۲ | ۱۱۱٫۱ | ۱۵۴٫۴ |
| ۵۰۰ کیلووات | ۱۷٬۵۰۰ | ۳۳۳ | ۲۷۷٫۹ | ۳۸۶ |
«سود خالص» یعنی درآمد فروش برق منهای هزینهٔ بهرهبرداری و نگهداری، که سالانه ۱٫۵ درصد سرمایه فرض شده و بهطور مساوی بین ماهها پخش شده است. همهٔ ارقام به قیمت امروز است.
به پلهٔ ۲۰۰ کیلووات دقت کنید: سود ماهانهٔ نیروگاه ۲۰۰ کیلوواتی کمتر از دو برابر ۱۰۰ کیلوواتی است. دلیلش این است که از ۲۰۰ کیلووات به بالا نرخ خرید تضمینی از ۵٬۸۵۴ به ۴٬۶۳۹ تومان میافتد و این افت روی کل تولید اعمال میشود. تفصیلش در نرخ خرید تضمینی ۱۴۰۵ آمده است.
حساب سود ماهانه در سه قدم
قدم اول — تولید سالانه را حساب کنید:
تولید سالانه = ظرفیت (کیلووات) × تولید ویژهٔ منطقه
تولید ویژهٔ منطقهٔ پرتابش حدود ۱٬۸۵۰ کیلوواتساعت به ازای هر کیلووات در سال است.
قدم دوم — سهم همان ماه را بردارید:
تولید ماه = تولید سالانه × سهم آن ماه از تولید سال
سهم هر ماه در جدول بخش بعد آمده است. اگر دنبال یک عدد سرانگشتی هستید، تقسیم بر ۱۲ برای کرمان خطای زیادی ندارد، چون تولید ماهها در این منطقه به هم نزدیک است.
قدم سوم — درآمد را حساب و هزینه را کم کنید:
سود خالص ماه = (تولید ماه × نرخ فروش) − (۱٫۵٪ × سرمایه ÷ ۱۲)
برای نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی در شهریور: تولید حدود ۱۷٬۶۰۰ کیلوواتساعت، درآمد ۱۰۲٫۹ میلیون تومان، هزینهٔ نگهداری ماه ۴٫۸ میلیون تومان، سود خالص ۹۸٫۲ میلیون تومان.
همین محاسبه را برای سال کامل، با افت راندمان و دورهٔ بازگشت، ماشینحساب سود نیروگاه خورشیدی با ورودیهای خودتان انجام میدهد.
جدول ماهبهماه: نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی در کرمان
| ماه | سهم از تولید سال | تولید (کیلوواتساعت) | درآمد (میلیون تومان) | سود خالص (میلیون تومان) |
|---|
| فروردین | ۸٫۵٪ | ۱۵٬۵۲۴ | ۹۰٫۹ | ۸۶٫۱ |
| اردیبهشت | ۸٫۴٪ | ۱۵٬۴۸۸ | ۹۰٫۷ | ۸۵٫۹ |
| خرداد | ۸٫۷٪ | ۱۵٬۹۶۹ | ۹۳٫۵ | ۸۸٫۷ |
| تیر | ۸٫۸٪ | ۱۶٬۲۰۵ | ۹۴٫۹ | ۹۰٫۱ |
| مرداد | ۹٫۳٪ | ۱۷٬۱۱۰ | ۱۰۰٫۲ | ۹۵٫۴ |
| شهریور | ۹٫۶٪ | ۱۷٬۵۸۶ | ۱۰۲٫۹ | ۹۸٫۲ |
| مهر | ۸٫۹٪ | ۱۶٬۲۸۴ | ۹۵٫۳ | ۹۰٫۶ |
| آبان | ۸٪ | ۱۴٬۶۱۱ | ۸۵٫۵ | ۸۰٫۸ |
| آذر | ۷٫۴٪ | ۱۳٬۶۱۴ | ۷۹٫۷ | ۷۴٫۹ |
| دی | ۷٪ | ۱۲٬۹۲۲ | ۷۵٫۶ | ۷۰٫۹ |
| بهمن | ۷٫۴٪ | ۱۳٬۶۱۳ | ۷۹٫۷ | ۷۴٫۹ |
| اسفند | ۸٪ | ۱۴٬۶۸۱ | ۸۵٫۹ | ۸۱٫۲ |
جمع سال: حدود ۱۸۳٬۶۰۰ کیلوواتساعت، درآمد ۱٬۰۷۵ میلیون تومان و سود خالص ۱٬۰۱۸ میلیون تومان. همان عددی که در جدول سود نیروگاه خورشیدی برای این ظرفیت آمده است.
این سهمها از کجا آمدهاند؟ الگوی ماهبهماه از سامانهٔ PVGIS مرکز تحقیقات مشترک کمیسیون اروپا گرفته شده است: دادههای ماهوارهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۰ برای شهر کرمان، با پنل ثابت رو به جنوب و شیب ۳۰ درجه. ماههای میلادی روزبهروز به ماههای شمسی برگردانده شدهاند. جمع سالانه از همان مدلی آمده که ماشینحساب سایت با آن کار میکند، تا عددهای این صفحه و ماشینحساب یکی باشند.
چرا شهریور پرسودترین ماه است، نه تیر
خیلیها انتظار دارند پرسودترین ماه وسط تابستان باشد، چون روزها بلندترند. ولی دو چیز این را جابهجا میکند:
- گرما راندمان پنل را کم میکند. در تیر و اوایل مرداد دمای سطح پنل در کرمان از ۶۰ درجه میگذرد و هر درجه بالاتر از ۲۵ درجه، حدود ۰٫۳ تا ۰٫۴ درصد از توان پنل کم میکند. در شهریور هوا هنوز صاف است ولی خنکتر شده.
- شیب پنل برای کل سال تنظیم شده است، نه برای تابستان. پنل با شیب ۳۰ درجه در اواخر تابستان و اوایل پاییز زاویهٔ بهتری با خورشید دارد تا در اوج تابستان که خورشید تقریباً بالای سر است.
نتیجه این است که تابستان ۲۷٫۷ درصد و زمستان ۲۲٫۴ درصد از برق سال را تولید میکند. این اختلاف برای کرمان کم است. در شهرهای ابریتر شمالی، فاصلهٔ تابستان و زمستان خیلی بیشتر است و میانگین ماهانه گمراهکنندهتر.
سود ماهانه به تفکیک فصل
برای همان نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی:
| فصل | سهم از تولید سال | سود خالص فصل (میلیون تومان) |
|---|
| بهار | ۲۵٫۶٪ | ۲۶۰٫۸ |
| تابستان | ۲۷٫۷٪ | ۲۸۳٫۷ |
| پاییز | ۲۴٫۲٪ | ۲۴۶٫۳ |
| زمستان | ۲۲٫۴٪ | ۲۲۷ |
اگر قسط وام یا اجارهٔ زمین ماهانه میپردازید، با عدد کمسودترین ماه برنامهریزی کنید نه با میانگین. وام نیروگاه خورشیدی ۱۴۰۵ نشان میدهد قسط چه سهمی از این سود را میگیرد.
سود ماهانه هر کیلووات در هر منطقه
نصب پشتبامی، ظرفیت زیر ۲۰۰ کیلووات، فروش تضمینی:
| منطقه | میانگین سود خالص هر کیلووات در ماه |
|---|
| یزد، کرمان، خراسان جنوبی، سمنان | حدود ۸۵۰ هزار تومان |
| اصفهان، فارس، سیستان، خراسان رضوی، قم | حدود ۸۰۰ هزار تومان |
| تهران، مرکزی، آذربایجان، خوزستان، هرمزگان | حدود ۷۳۰ هزار تومان |
| گیلان، مازندران، گلستان، اردبیل | حدود ۶۱۰ هزار تومان |
تفاوت مناطق از پتانسیل فتوولتائیک میآید، نه فقط آفتاب. استانهای گرم جنوبی آفتاب بیشتری دارند ولی گرما راندمان را میخورد. چرا کرمان در صدر است در نیروگاه خورشیدی در کرمان آمده است.
درآمد ماهانهٔ نیروگاه خورشیدی یک مگاواتی
بالای یک مگاوات نرخ خرید تضمینی مصوب وجود ندارد و برق از راه بورس انرژی یا خودمصرفی صنعتی فروخته میشود. برای یک مگاوات زمینی در کرمان، با سرمایهٔ حدود ۶۸ میلیارد تومان:
| مسیر فروش | میانگین درآمد ماهانه | میانگین سود خالص ماهانه | کمسودترین ماه | پرسودترین ماه |
|---|
| تابلوی سبز بورس انرژی (حدود ۹٬۵۰۰ تومان) | حدود ۱٫۵ میلیارد تومان | حدود ۱٫۴ میلیارد تومان | ۱٫۱ میلیارد | ۱٫۶ میلیارد |
| خودمصرفی صنعتی (۱۱٬۸۹۲ تومان) | حدود ۱٫۸ میلیارد تومان | حدود ۱٫۷ میلیارد تومان | ۱٫۵ میلیارد | ۲ میلیارد |
قیمت بورس ثابت نیست و ماهبهماه حرکت میکند، پس ستون اول یک برآورد است نه قرارداد. هزینه، زمین و مسیرهای این ظرفیت در نیروگاه خورشیدی یک مگاواتی جدا بررسی شده است. اگر زمین در اختیار دارید، سود هر هکتار نیروگاه خورشیدی همین حساب را به ازای مساحت انجام میدهد.
سود ماهانه روی کاغذ، پولی که هر ماه میرسد
جدولهای بالا سودی را نشان میدهند که هر ماه ایجاد میشود. پولی که هر ماه به حساب شما میآید میتواند با آن فرق داشته باشد:
- صورتحساب پس از قرائت کنتور صادر میشود. درآمد هر ماه پس از ثبت تولید همان ماه قابل مطالبه است، نه در همان ماه.
- تأخیر پرداخت در خرید تضمینی سابقه دارد. خریدار در مسیر ساتبا دولت است و در سالهای گذشته پرداختها گاهی ماهها عقب افتاده است. برای هزینههای ثابت ماهانه، مثل قسط، باید ذخیرهٔ نقدی چندماهه کنار بگذارید.
- هزینهها یکنواخت نیستند. جدول بالا هزینهٔ نگهداری را مساوی پخش کرده، ولی شستوشوی پنل، بیمهٔ سالانه و تعویض قطعات در ماههای مشخصی خرج میشوند.
- تورم ارزش واقعی سود ماهانه را کم میکند. نرخ تضمینی به تومان قفل میشود. ۸۵ میلیون تومان سال اول، در سال دهم قدرت خرید کمتری دارد. درآمد دلاری نیروگاه خورشیدی این را جدا حساب کرده است.
مسیر بورس انرژی ریسک تأخیر دولتی را ندارد، چون خریدار صنعت است. ولی قیمتش ثابت نیست. مقایسهٔ دو مسیر در قرارداد ساتبا و راهنمای بورس انرژی آمده است.
چطور سود ماهانه را بیشتر کنیم
- پنل را در فصل غبار تمیز نگه دارید. در مناطق کویری، غبار بهاره میتواند سود اردیبهشت و خرداد را محسوس کم کند. زمان درست شستوشو در شستوشوی پنلها آمده است.
- تولید را ماهانه با این جدول مقایسه کنید. اگر تولید یک ماه بیش از ۱۰ درصد زیر سهم انتظاریاش باشد، احتمالاً اینورتر، رشتهای از پنلها یا غبار مشکل دارد. نسبت عملکرد (PR) معیار دقیقتر همین مقایسه است.
- پنلی انتخاب کنید که در گرما کمتر افت کند. پنل با ضریب دمایی بهتر در ماههای گرم تولید بیشتری دارد. مقایسهٔ عددیاش در بررسی پنل AE Solar آمده است.
قدم بعدی
این جدولها برای نیروگاه پشتبامی و زمینی در شرایط استاندارد حساب شدهاند. برای عدد پروژهٔ خودتان، ماشینحساب سود نیروگاه خورشیدی را با سرمایه و منطقهٔ خودتان پر کنید. اگر عددی میخواهید که بشود رویش تصمیم گرفت، درخواست امکانسنجی ثبت کنید. نماد نیرو از ۱۳۸۷ در کرمان نیروگاه خورشیدی طراحی و اجرا میکند.
پرسشهای پرتکرار
سود ماهانه نیروگاه خورشیدی چقدر است؟
در سال ۱۴۰۵، هر کیلووات نیروگاه پشتبامی در منطقهٔ پرتابش با فروش تضمینی بهطور میانگین حدود ۸۵۰ هزار تومان در ماه سود خالص میدهد. برای نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی یعنی حدود ۸۵ میلیون تومان در ماه و برای سیستم خانگی ۵ کیلوواتی حدود ۴٫۲ میلیون تومان.
سود ماهانه نیروگاه خورشیدی را چطور حساب کنیم؟
ظرفیت را در تولید ویژهٔ منطقه (حدود ۱٬۸۵۰ کیلوواتساعت برای کرمان) ضرب کنید، سهم آن ماه از تولید سال را بردارید، در نرخ فروش ضرب کنید و یکدوازدهم هزینهٔ نگهداری سالانه (۱٫۵ درصد سرمایه) را کم کنید. برای حساب سرانگشتی در کرمان، تقسیم سود سالانه بر ۱۲ خطای کمی دارد.
درآمد ماهانه نیروگاه خورشیدی یک مگاواتی چقدر است؟
نیروگاه یک مگاواتی زمینی در کرمان با فروش در بورس انرژی به نرخ حدود ۹٬۵۰۰ تومان، بهطور میانگین حدود ۱٫۵ میلیارد تومان در ماه درآمد و حدود ۱٫۴ میلیارد تومان سود خالص دارد. در خودمصرفی صنعتی، سود خالص ماهانه به حدود ۱٫۷ میلیارد تومان میرسد.
کدام ماه نیروگاه خورشیدی بیشترین سود را دارد؟
در کرمان شهریور، با حدود ۹٫۶ درصد از تولید سال. کمترین سود مال دی است با حدود ۷ درصد. پرسودترین ماه وسط تابستان نیست، چون گرمای تیر و مرداد راندمان پنل را کم میکند.
آیا سود ماهانه نیروگاه خورشیدی هر ماه پرداخت میشود؟
صورتحساب بر اساس تولید ثبتشدهٔ هر دوره صادر میشود، ولی زمان واریز به خریدار بستگی دارد. در خرید تضمینی ساتبا تأخیر پرداخت سابقه دارد، پس برای هزینههای ثابت ماهانه باید ذخیرهٔ نقدی داشت. در فروش به صنعت از راه بورس انرژی، شرایط پرداخت در قرارداد با خریدار تعیین میشود.