نیروگاه یک مگاواتی نقطه‌ای است که نیروگاه خورشیدی از «پروژهٔ ساختمانی» به «کسب‌وکار انرژی» تبدیل می‌شود، و همان‌جایی است که بیشتر محاسبه‌های اینترنتی اشتباه می‌کنند: جدول نرخ خرید تضمینی ۱۴۰۵ تا کمتر از یک مگاوات تعریف شده و نیروگاه یک مگاواتی نرخ ساتبا ندارد. هر مقاله‌ای که درآمد نیروگاه مگاواتی را با نرخ ساتبا حساب کرده، عدد اشتباهی داده است. در این مقاله هزینه احداث نیروگاه خورشیدی یک مگاواتی در سال ۱۴۰۵ و درآمد واقعی‌اش را با مسیرهای درست بررسی می‌کنیم.
بازار انرژی
هزینه احداث نیروگاه خورشیدی ۱ مگاواتی در سال ۱۴۰۵
هزینه احداث نیروگاه ۱ مگاواتی در ۱۴۰۵
| نوع نصب | بازهٔ هزینه | برآورد میانه | مساحت لازم |
|---|---|---|---|
| زمینی | ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیارد تومان | حدود ۱۰۵ میلیارد تومان | حدود ۱٫۵ هکتار |
مبنای همهٔ عددهای این مقاله همان مدل ماشین‌حساب نیروگاه خورشیدی است: هر مگاوات نیروگاه زمینی ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیارد تومان بهصورت کلید در دست (برآورد میانه ۱۰۵ میلیارد)، و نصب روی سقف سوله حدود ۷ درصد کمتر. این یعنی هر کیلووات حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیون تومان روی زمین و حدود ۹۳ تا ۱۰۲ میلیون تومان روی سقف. قیمت تجهیزات به نرخ ارز گره خورده، پس این عددها برآورد مهر ۱۴۰۵ است و با هر جهش ارز باید دوباره نگاه شود.
در این مقیاس نیروگاه تقریباً همیشه زمینی است؛ سقفی با حدود ۶٬۰۰۰ مترمربع فضای بدون سایه کم پیدا می‌شود.
ساتبا برای این ظرفیت نرخ ندارد
جدول نرخ خرید تضمینی ۱۴۰۵ برای ظرفیت‌های کمتر از یک مگاوات تعریف شده است. نیروگاه ۱ مگاواتی برقش را از راه بورس انرژی به صنایع می‌فروشد، یا یک واحد صنعتی آن را برای خودمصرفی می‌سازد. این مهم‌ترین تفاوت نیروگاه‌های مگاواتی با نیروگاه‌های کوچک است: درآمد به بازار گره می‌خورد، نه به قرارداد دولتی ثابت.
تولید و درآمد سالانه
با فروش در بورس انرژی (میانگین معاملات اخیر تابلوی سبز، ۹٬۵۰۰ تومان بر کیلووات‌ساعت):
| منطقه | تولید سال اول | درآمد سال اول | سود خالص سال اول |
|---|---|---|---|
| کرمان، یزد، خراسان جنوبی، سمنان | ۱٬۸۳۶٬۰۵۷ کیلووات‌ساعت | حدود ۱۷٫۴ میلیارد تومان | حدود ۱۵٫۹ میلیارد تومان |
| اصفهان، فارس، سیستان، خراسان رضوی، قم | ۱٬۷۳۶٬۷۵۷ کیلووات‌ساعت | حدود ۱۶٫۵ میلیارد تومان | حدود ۱۴٫۹ میلیارد تومان |
| تهران، مرکزی، آذربایجان، خوزستان، هرمزگان | ۱٬۵۸۹٬۷۹۳ کیلووات‌ساعت | حدود ۱۵٫۱ میلیارد تومان | حدود ۱۳٫۵ میلیارد تومان |
| گیلان، مازندران، گلستان، اردبیل | ۱٬۳۳۹٬۵۵۷ کیلووات‌ساعت | حدود ۱۲٫۷ میلیارد تومان | حدود ۱۱٫۲ میلیارد تومان |
سود خالص با کسر هزینهٔ بهره‌برداری و نگه‌داری، معادل ۱٫۵ درصد سرمایه در سال، و افت سالانهٔ ۰٫۷ درصدی پنل‌ها حساب شده است. تورم و تعدیل نرخ لحاظ نشده؛ همه‌چیز به قیمت امروز است.
دو مسیر فروش
| مسیر فروش | نرخ هر کیلووات‌ساعت | سود خالص سال اول | بازگشت سرمایه | با احتساب زمان ساخت |
|---|---|---|---|---|
| فروش در بورس انرژی | ۹٬۵۰۰ تومان | حدود ۱۵٫۹ میلیارد تومان | ۶٫۸ سال | ۷٫۸ سال |
| خودمصرفی صنعتی | ۱۱٬۸۹۲ تومان | حدود ۲۰٫۳ میلیارد تومان | ۵٫۳ سال | ۶٫۳ سال |
قیمت بورس نوسان دارد و نرخ خودمصرفی صنعتی سقف است، نه قیمت قطعی. برای سرمایه‌گذاری در این مقیاس، اثر تورم بر بازده و هزینهٔ صبرکردن را هم در محاسبه بیاورید.
دورهٔ بازگشت سرمایه
| نوع نصب | مسیر فروش | منطقه | بازگشت سرمایه | سود خالص ۲۰ ساله |
|---|---|---|---|---|
| زمینی | فروش در بورس انرژی | کرمان | ۶٫۸ سال | حدود ۲۹۵ میلیارد تومان |
| زمینی | خودمصرفی صنعتی | کرمان | ۵٫۳ سال | حدود ۳۷۷ میلیارد تومان |
| زمینی | فروش در بورس انرژی | اصفهان | ۷٫۲ سال | حدود ۲۷۷ میلیارد تومان |
| زمینی | فروش در بورس انرژی | تهران | ۸ سال | حدود ۲۵۱ میلیارد تومان |
ساخت نیروگاه در این مقیاس حدود ۱۲ ماه طول می‌کشد؛ بازگشت سرمایه با احتساب زمان ساخت در منطقهٔ پرتابش حدود ۷٫۸ سال با بورس و ۶٫۳ سال با خودمصرفی است.
نکات فنی نیروگاه ۱ مگاواتی
زمین. حدود یک‌ونیم هکتار زمین مسطح و بدون سایه؛ درآمد هر هکتار نشان می‌دهد انتخاب زمین چقدر در اقتصاد پروژه اثر دارد. اجارهٔ زمین هم مسیر رایجی است.
اتصال به شبکه. نیروگاه یک مگاواتی معمولاً به خط ۲۰ کیلوولت وصل می‌شود؛ هزینهٔ اتصال به شبکه را پیش از قرارداد زمین بسنجید.
مجوز. مجوز احداث نیروگاه و اگر زمین کشاورزی است، تغییر کاربری را از ابتدا پیگیری کنید.
تجهیزات. حدود ۱٬۴۰۰ پنل ۷۳۰ واتی یا ۱٬۸۲۰ پنل ۵۵۰ واتی، و حدود ده اینورتر ۱۰۰ کیلوواتی.
قدم بعدی
ماشین‌حساب نیروگاه خورشیدی همین محاسبه را با سرمایه و منطقهٔ خودتان انجام می‌دهد. برای مقیاس کوچک‌تر نیروگاه ۱ مگاواتی ۱۴۰۵ را ببینید، و برای امکان‌سنجی، مجوز و اجرا درخواست مشاوره ثبت کنید؛ سابقهٔ اجرایی نماد نیرو در پروژه‌ها آمده است.
پرسش‌های پرتکرار
هزینه احداث نیروگاه خورشیدی ۱ مگاواتی چقدر است؟
حدود ۱۰۵ میلیارد تومان (بازهٔ ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیارد تومان) بهصورت کلید در دست، بر پایهٔ قیمتهای مهر ۱۴۰۵. هزینهٔ زمین و فاصله تا شبکه این عدد را جابهجا میکند.
نیروگاه ۱ مگاواتی چقدر زمین میخواهد؟
حدود ۱٫۵ هکتار، با احتساب فاصلهٔ بین ردیفها و جادههای دسترسی داخلی.
درآمد نیروگاه خورشیدی ۱ مگاواتی چقدر است؟
در منطقهٔ پرتابش و با فروش در بورس انرژی، حدود ۱۷٫۴ میلیارد تومان در سال؛ با خودمصرفی صنعتی ارزش سالانه حدود ۲۱٫۸ میلیارد تومان.
نیروگاه یک مگاواتی را می‌شود به ساتبا فروخت؟
جدول نرخ خرید تضمینی ۱۴۰۵ تا کمتر از یک مگاوات تعریف شده است. نیروگاه یک مگاواتی برقش را در بورس انرژی یا برای خودمصرفی صنعتی می‌فروشد؛ اگر می‌خواهید در ساتبا بمانید، ظرفیت باید کمتر از یک مگاوات باشد.