خانه/مجله/بازار انرژی
بازار انرژی سود هر هکتار نیروگاه خورشیدی؛ درآمد، هزینه و بازگشت سرمایه در ۱۴۰۵
۱۴۰۵/۰۷/۲۴ · ۸ دقیقه مطالعه
کوتاهترین جواب: هر هکتار زمین حدود ۶۶۷ کیلووات نیروگاه خورشیدی جا میدهد و در کرمان یا یزد سالانه حدود ۱۰٫۶ میلیارد تومان سود خالص دارد، اگر برق در تابلوی سبز بورس انرژی فروخته شود. هزینهٔ احداث هر هکتار کلید در دست حدود ۶۷ تا ۷۳ میلیارد تومان است، بدون قیمت خود زمین و هزینهٔ اتصال به شبکه.
نکتهای که این عددها نشان میدهند: هزینهٔ هر هکتار تقریباً ثابت است؛ سود و سرعت بازگشت سرمایه را مسیر فروش برق تعیین میکند. همان یک هکتار با بورس انرژی در حدود ۷ سال برمیگردد و با خرید تضمینی در بیش از ۱۶ سال. این مقاله هر دو را با جدول نشان میدهد.
هر هکتار چند کیلووات و چقدر برق؟
نیروگاه زمینی به ازای هر کیلووات حدود ۱۵ مترمربع زمین میخواهد. بیشتر این مساحت فاصلهٔ بین ردیفهاست، تا سایهٔ یک ردیف روی ردیف بعدی نیفتد. پس:
| معیار | مقدار برای یک هکتار |
|---|
| ظرفیت قابل نصب | حدود ۶۶۷ کیلووات |
| تولید سال اول در منطقهٔ پرتابش | حدود ۱٫۲۲ میلیون کیلوواتساعت |
| زمین لازم برای یک مگاوات | حدود ۱٫۵ هکتار |
پنل پربازدهتر این عدد را بالا میبرد. پنل ۷۳۰ واتی حدود ۱۰ درصد وات بیشتری در هر مترمربع دارد تا پنل ۵۵۰ واتی، پس روی همان یک هکتار ظرفیت بیشتری مینشیند. مقایسهٔ عددیاش در بررسی پنل AE Solar آمده است.
درآمد هر هکتار نیروگاه خورشیدی به تفکیک مسیر فروش
همان یک هکتار در کرمان، سال اول بهرهبرداری:
| مسیر فروش | نرخ (تومان بر کیلوواتساعت) | درآمد سالانهٔ هر هکتار |
|---|
| خرید تضمینی ساتبا (پلهٔ ۲۰۰ کیلووات تا ۱ مگاوات) | ۴٬۶۳۹ | حدود ۵٫۷ میلیارد تومان |
| تابلوی سبز بورس انرژی | حدود ۹٬۵۰۰ | حدود ۱۱٫۶ میلیارد تومان |
| خودمصرفی صنعتی | ۱۱٬۸۹۲ | حدود ۱۴٫۶ میلیارد تومان |
درآمد هر هکتار با بورس دو برابر خرید تضمینی است. دو نکته هست: نرخ تضمینی فقط تا یک مگاوات تعریف شده، یعنی فقط برای زمینهای تا حدود ۱٫۵ هکتار. و نرخ بورس توافقی است و نوسان دارد. تفصیل هر دو در نرخ خرید برق خورشیدی ۱۴۰۵ آمده است.
هزینه یک هکتار نیروگاه خورشیدی
هر کیلووات نیروگاه زمینی در ۱۴۰۵ کلید در دست حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیون تومان تمام میشود: پنل، اینورتر، سازه، کابل و تابلو، نصب، و آمادهسازی محوطه، حصار و جاده. پس یک هکتار، یعنی حدود ۶۶۷ کیلووات، حدود ۶۷ تا ۷۳ میلیارد تومان سرمایه میخواهد.
دو هزینه در این عدد نیست و باید جدا برآورد شود:
- قیمت خود زمین، اگر آن را میخرید.
- اتصال به شبکه. زمینی که کنار پست یا خط موجود است با زمینی که چند کیلومتر خط تازه لازم دارد یک اقتصاد ندارد. این هزینه به فاصله و ولتاژ اتصال بستگی دارد، نه به مساحت، پس در زمین بزرگتر سهم هر هکتار از آن کمتر میشود. تفصیلش در هزینهٔ اتصال به شبکه آمده است.
| اندازهٔ زمین | ظرفیت | سرمایهٔ نیروگاه | سود خالص سال اول (بورس) | بازگشت از روز شروع ساخت |
|---|
| ۱ هکتار | ۶۶۷ کیلووات | حدود ۷۰ میلیارد | حدود ۱۰٫۶ میلیارد | حدود ۷٫۳ سال (۶ ماه ساخت) |
| ۱٫۵ هکتار | ۱ مگاوات | حدود ۱۰۵ میلیارد | حدود ۱۵٫۹ میلیارد | حدود ۷٫۸ سال (یک سال ساخت) |
| ۱۵ هکتار | ۱۰ مگاوات | حدود ۱٬۰۵۰ میلیارد | حدود ۱۵۹ میلیارد | حدود ۷٫۸ سال (یک سال ساخت) |
ارقام به تومان و برای منطقهٔ پرتابش است. سود هر هکتار و بازگشت سرمایه از روز اتصال تقریباً با بزرگی زمین عوض نمیشود (حدود ۶٫۸ سال)؛ آنچه عوض میشود مدت ساخت است که پیش از اولین درآمد میگذرد، و سهم هر هکتار از هزینهٔ اتصال. جدول هر ظرفیت در هزینه احداث نیروگاه خورشیدی ۱۰ مگاواتی و هزینه احداث هر کیلووات آمده است.
بدترین ترکیب: یک هکتار با خرید تضمینی
اگر یک هکتار زمین دارید و برق را به ساتبا بفروشید:
| معیار | یک هکتار، خرید تضمینی | یک هکتار، بورس انرژی |
|---|
| سود خالص سال اول | حدود ۴٫۶ میلیارد تومان | حدود ۱۰٫۶ میلیارد تومان |
| بازگشت سرمایه | حدود ۱۶ سال | حدود ۶٫۸ سال |
| سود خالص ۲۰ ساله، پس از کسر سرمایه | حدود ۱۵ میلیارد تومان | حدود ۱۲۷ میلیارد تومان |
نرخ پلهٔ میانی ساتبا (۲۰۰ کیلووات تا یک مگاوات) پایین است و هزینهٔ نیروگاه زمینی بالا. نیروگاه زمینی با خرید تضمینی تقریباً تمام عمرش را صرف برگرداندن سرمایه میکند. اگر زمین دارید، یا خریدار صنعتی پیدا کنید، یا برق را در بورس انرژی بفروشید، یا زمین را به سرمایهگذاری اجاره دهید.
سود هر هکتار در مناطق مختلف
نیروگاه یک مگاواتی (۱٫۵ هکتار)، فروش در بورس انرژی:
| منطقه | تولید سالانهٔ هر هکتار | سود خالص سال اول هر هکتار | بازگشت سرمایه |
|---|
| یزد، کرمان، خراسان جنوبی، سمنان | حدود ۱٫۲۲ میلیون کیلوواتساعت | حدود ۱۰٫۶ میلیارد تومان | ۶٫۸ سال |
| اصفهان، فارس، سیستان، خراسان رضوی، قم | حدود ۱٫۱۶ میلیون کیلوواتساعت | حدود ۹٫۹ میلیارد تومان | ۷٫۲ سال |
| تهران، مرکزی، آذربایجان، خوزستان، هرمزگان | حدود ۱٫۰۶ میلیون کیلوواتساعت | حدود ۹ میلیارد تومان | ۸ سال |
| گیلان، مازندران، گلستان، اردبیل | حدود ۰٫۸۹ میلیون کیلوواتساعت | حدود ۷٫۴ میلیارد تومان | ۹٫۸ سال |
یک هکتار در کرمان حدود ۴۰ درصد بیشتر از یک هکتار در گیلان سود میدهد، با همان پنل و همان هزینه. چرا کرمان در صدر است در نیروگاه خورشیدی در کرمان توضیح داده شده.
زمین را بسازیم یا اجاره بدهیم؟
اگر صاحب زمین هستید و سرمایهٔ ساخت ندارید، اجاره دادن زمین به سرمایهگذار گزینهٔ واقعی است. قاعدهٔ رایج این است که اجارهٔ منطقی زیر ۱۰ درصد درآمد سالانهٔ نیروگاه باشد. با فروش در بورس، ۱۰ درصد درآمد هر هکتار یعنی حدود ۱٫۲ میلیارد تومان در سال. مبنای این قاعده و بندهایی که قرارداد اجاره باید داشته باشد در اجاره زمین برای نیروگاه خورشیدی آمده است.
اگر زمین کشاورزی است، تغییر کاربری و مجوز مسیر جدایی دارد که در نیروگاه خورشیدی در زمین کشاورزی بررسی شده.
این عددها را با چه احتیاطی بخوانید
- نرخ بورس قطعی نیست. ۹٬۵۰۰ تومان میانگین معاملات ماههای اخیر تابلوی سبز است. اگر ۲۰ درصد پایینتر بسته شود، سود هر هکتار هم تقریباً به همان نسبت کم میشود.
- هزینهٔ اتصال به شبکه در جدولها نیست. زمینی که کنار پست موجود است با زمینی که ده کیلومتر خط لازم دارد یک اقتصاد ندارد.
- مدت ساخت درآمدی ندارد. نیروگاه چندمگاواتی از مجوز تا اتصال معمولاً حدود یک سال طول میکشد. بازگشتها، جز ستونی که صریحاً «از روز شروع ساخت» است، از روز اتصال به شبکه حساب شدهاند.
- تورم حساب نشده است. همهٔ ارقام به قیمت امروز است.
برای رقمی که بشود رویش تصمیم گرفت، طرح توجیهی لازم است. ابعاد اولیه را با ماشینحساب سود نیروگاه خورشیدی و انتخاب «نصب زمینی» میتوانید ببینید. جدول کامل ظرفیتها هم در سود نیروگاه خورشیدی چقدر است آمده است.
قدم بعدی
اگر زمین دارید و میخواهید بدانید چه نیروگاهی رویش اقتصادی است، فاصله تا نزدیکترین پست اولین چیزی است که باید بررسی شود. نماد نیرو از ۱۳۸۷ در کرمان نیروگاه خورشیدی طراحی و اجرا میکند و در نیروگاههایی که میسازد خودش هم سرمایهگذار است. برای بررسی زمینتان درخواست مشاوره ثبت کنید.
پرسشهای پرتکرار
درآمد هر هکتار نیروگاه خورشیدی چقدر است؟
هر هکتار حدود ۶۶۷ کیلووات ظرفیت جا میدهد و در منطقهٔ پرتابش سالانه حدود ۱٫۲۲ میلیون کیلوواتساعت برق تولید میکند. با فروش در بورس انرژی به نرخ حدود ۹٬۵۰۰ تومان، درآمد هر هکتار حدود ۱۱٫۶ میلیارد تومان در سال است. با خرید تضمینی حدود ۵٫۷ میلیارد و با خودمصرفی صنعتی حدود ۱۴٫۶ میلیارد تومان.
هزینه احداث یک هکتار نیروگاه خورشیدی چقدر است؟
حدود ۶۷ تا ۷۳ میلیارد تومان در ۱۴۰۵، کلید در دست، برای حدود ۶۶۷ کیلووات ظرفیت. قیمت زمین و هزینهٔ اتصال به شبکه جداست و به فاصلهٔ زمین تا پست و خط موجود بستگی دارد.
سود هر هکتار نیروگاه خورشیدی چقدر است؟
در کرمان و یزد، با فروش در بورس انرژی، حدود ۱۰٫۶ میلیارد تومان سود خالص در سال، پس از کسر هزینهٔ بهرهبرداری، و بازگشت سرمایه در حدود ۷ سال. با خرید تضمینی سود هر هکتار حدود ۴٫۶ میلیارد تومان و بازگشت حدود ۱۶ سال است.
برای یک مگاوات نیروگاه خورشیدی چند هکتار زمین لازم است؟
حدود ۱٫۵ هکتار، بر مبنای ۱۵ مترمربع به ازای هر کیلووات. با پنلهای پربازدهتر این عدد تا حدود ۱۰ درصد کمتر میشود.
اجاره هر هکتار زمین برای نیروگاه خورشیدی چقدر منطقی است؟
معیار درست درصدی از درآمد نیروگاه است، نه قیمت زمین کشاورزی منطقه. زیر ۱۰ درصد درآمد سالانه معمولاً منطقی است، که با فروش در بورس انرژی حدود ۱٫۲ میلیارد تومان در سال برای هر هکتار میشود.