ده مگاوات مقیاس نیروگاه‌های سرمایه‌گذاری بزرگ است: پروژه‌ای که چند شریک، تأمین مالی بانکی و قرارداد فروش بلندمدت میخواهد. در این اندازه، نیروگاه دیگر یک تجهیزات نیست، یک کسب‌وکار است. در این مقاله هزینه احداث نیروگاه خورشیدی ۱۰ مگاواتی در سال ۱۴۰۵، زمین، درآمد و زمان برگشت سرمایه را بررسی می‌کنیم.
بازار انرژی
هزینه احداث نیروگاه خورشیدی ۱۰ مگاواتی در سال ۱۴۰۵
هزینه احداث نیروگاه ۱۰ مگاواتی در ۱۴۰۵
| نوع نصب | بازهٔ هزینه | برآورد میانه | مساحت لازم |
|---|---|---|---|
| زمینی | ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۱۰۰ میلیارد تومان | حدود ۱٬۰۵۰ میلیارد تومان | حدود ۱۵ هکتار |
مبنای همهٔ عددهای این مقاله همان مدل ماشین‌حساب نیروگاه خورشیدی است: هر مگاوات نیروگاه زمینی ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیارد تومان به‌صورت کلید در دست (برآورد میانه ۱۰۵ میلیارد)، و نصب روی سقف سوله حدود ۷ درصد کمتر. این یعنی هر کیلووات حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیون تومان روی زمین و حدود ۹۳ تا ۱۰۲ میلیون تومان روی سقف. قیمت تجهیزات به نرخ ارز گره خورده، پس این عددها برآورد مهر ۱۴۰۵ است و با هر جهش ارز باید دوباره نگاه شود.
در این مقیاس نیروگاه تقریباً همیشه زمینی است؛ سقفی با حدود ۶ هکتار فضای بدون سایه کم پیدا می‌شود.
ساتبا برای این ظرفیت نرخ ندارد
جدول نرخ خرید تضمینی ۱۴۰۵ برای ظرفیت‌های کمتر از یک مگاوات تعریف شده است. نیروگاه ۱۰ مگاواتی برقش را از راه بورس انرژی به صنایع می‌فروشد، یا یک واحد صنعتی آن را برای خودمصرفی می‌سازد. این مهم‌ترین تفاوت نیروگاه‌های مگاواتی با نیروگاه‌های کوچک است: درآمد به بازار گره می‌خورد، نه به قرارداد دولتی ثابت.
تولید و درآمد سالانه
با فروش در بورس انرژی (میانگین معاملات اخیر تابلوی سبز، ۹٬۵۰۰ تومان بر کیلووات‌ساعت):
| منطقه | تولید سال اول | درآمد سال اول | سود خالص سال اول |
|---|---|---|---|
| کرمان، یزد، خراسان جنوبی، سمنان | ۱۸٬۳۶۰٬۵۷۰ کیلووات‌ساعت | حدود ۱۷۴ میلیارد تومان | حدود ۱۵۹ میلیارد تومان |
| اصفهان، فارس، سیستان، خراسان رضوی، قم | ۱۷٬۳۶۷٬۵۷۰ کیلووات‌ساعت | حدود ۱۶۵ میلیارد تومان | حدود ۱۴۹ میلیارد تومان |
| تهران، مرکزی، آذربایجان، خوزستان، هرمزگان | ۱۵٬۸۹۷٬۹۳۰ کیلووات‌ساعت | حدود ۱۵۱ میلیارد تومان | حدود ۱۳۵ میلیارد تومان |
| گیلان، مازندران، گلستان، اردبیل | ۱۳٬۳۹۵٬۵۷۰ کیلووات‌ساعت | حدود ۱۲۷ میلیارد تومان | حدود ۱۱۲ میلیارد تومان |
سود خالص با کسر هزینهٔ بهره‌برداری و نگه‌داری، معادل ۱٫۵ درصد سرمایه در سال، و افت سالانهٔ ۰٫۷ درصدی پنل‌ها حساب شده است. تورم و تعدیل نرخ لحاظ نشده؛ همه‌چیز به قیمت امروز است.
دو مسیر فروش
| مسیر فروش | نرخ هر کیلووات‌ساعت | سود خالص سال اول | بازگشت سرمایه | با احتساب زمان ساخت |
|---|---|---|---|---|
| فروش در بورس انرژی | ۹٬۵۰۰ تومان | حدود ۱۵۹ میلیارد تومان | ۶٫۸ سال | ۷٫۸ سال |
| خودمصرفی صنعتی | ۱۱٬۸۹۲ تومان | حدود ۲۰۳ میلیارد تومان | ۵٫۳ سال | ۶٫۳ سال |
قیمت بورس نوسان دارد و نرخ خودمصرفی صنعتی سقف است، نه قیمت قطعی. برای سرمایه‌گذاری در این مقیاس، اثر تورم بر بازده و هزینهٔ صبرکردن را هم در محاسبه بیاورید.
دورهٔ بازگشت سرمایه
| نوع نصب | مسیر فروش | منطقه | بازگشت سرمایه | سود خالص ۲۰ ساله |
|---|---|---|---|---|
| زمینی | فروش در بورس انرژی | کرمان | ۶٫۸ سال | حدود ۲٬۹۵۱ میلیارد تومان |
| زمینی | خودمصرفی صنعتی | کرمان | ۵٫۳ سال | حدود ۳٬۷۷۳ میلیارد تومان |
| زمینی | فروش در بورس انرژی | اصفهان | ۷٫۲ سال | حدود ۲٬۷۷۴ میلیارد تومان |
| زمینی | فروش در بورس انرژی | تهران | ۸ سال | حدود ۲٬۵۱۳ میلیارد تومان |
ساخت نیروگاه در این مقیاس حدود ۱۲ ماه طول می‌کشد؛ بازگشت سرمایه با احتساب زمان ساخت در منطقهٔ پرتابش حدود ۷٫۸ سال با بورس و ۶٫۳ سال با خودمصرفی است.
نکات فنی نیروگاه ۱۰ مگاواتی
اتصال به شبکه. نیروگاه ۱۰ مگاواتی تقریباً همیشه پست اختصاصی و خط فشارقوی میخواهد؛ ظرفیت آزاد شبکه و فاصله تا پست می‌تواند پروژه را توجیه‌پذیر یا ناممکن کند. هزینهٔ اتصال به شبکه.
زمین. حدود ۱۵ هکتار؛ اجارهٔ بلندمدت زمین و زمین کشاورزی دو مسیر رایج‌اند.
قرارداد فروش. بدون نرخ تضمینی، درآمد به قراردادهای بورس انرژی و خریداران صنعتی بستگی دارد؛ قرارداد بلندمدت با صنعت مشمول مادهٔ ۱۶ ریسک قیمت را کم می‌کند.
پیمانکار. در این مقیاس، تجربهٔ پیمانکار EPC در اجرای نیروگاه‌های مگاواتی از قیمت پیشنهادی مهم‌تر است؛ راهنمای انتخاب پیمانکار را ببینید.
قدم بعدی
ماشین‌حساب نیروگاه خورشیدی همین محاسبه را با سرمایه و منطقهٔ خودتان انجام می‌دهد. برای مقیاس کوچک‌تر نیروگاه ۱ مگاواتی ۱۴۰۵ را ببینید، و برای امکان‌سنجی، مجوز و اجرا درخواست مشاوره ثبت کنید؛ سابقهٔ اجرایی نماد نیرو در پروژه‌ها آمده است.
پرسش‌های پرتکرار
هزینه احداث نیروگاه خورشیدی ۱۰ مگاواتی چقدر است؟
حدود ۱٬۰۵۰ میلیارد تومان (بازهٔ ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۱۰۰ میلیارد تومان) به‌صورت کلید در دست، بر پایهٔ قیمت‌های مهر ۱۴۰۵. هزینهٔ زمین و فاصله تا شبکه این عدد را جابه‌جا می‌کند.
نیروگاه ۱۰ مگاواتی چقدر زمین میخواهد؟
حدود ۱۵ هکتار، با احتساب فاصلهٔ بین ردیفها و جادههای دسترسی داخلی.
درآمد نیروگاه خورشیدی ۱۰ مگاواتی چقدر است؟
در منطقهٔ پرتابش و با فروش در بورس انرژی، حدود ۱۷۴ میلیارد تومان در سال؛ با خودمصرفی صنعتی ارزش سالانه حدود ۲۱۸ میلیارد تومان.
نیروگاه ۱۰ مگاواتی را می‌شود مرحله‌ای ساخت؟
بله، و رایج است: ساخت در فازهای یک تا چند مگاواتی، با درآمد فاز اول که بخشی از فاز بعد را تأمین می‌کند. طراحی پست و زمین باید از ابتدا برای ظرفیت کامل انجام شود.