پنج مگاوات اندازهٔ نیروگاهی است که برق یک کارخانهٔ بزرگ را تأمین میکند یا سهم قابل‌توجهی از فروش یک شرکت سرمایه‌گذاری را می‌سازد. در این مقیاس، تصمیم‌های کوچک — جای زمین، فاصله تا پست، انتخاب پنل — به میلیاردها تومان تفاوت تبدیل می‌شوند. در این مقاله هزینه احداث نیروگاه خورشیدی ۵ مگاواتی در سال ۱۴۰۵ را با درآمد و زمان برگشت سرمایه بررسی می‌کنیم.
بازار انرژی
هزینه احداث نیروگاه خورشیدی ۵ مگاواتی در سال ۱۴۰۵
هزینه احداث نیروگاه ۵ مگاواتی در ۱۴۰۵
| نوع نصب | بازهٔ هزینه | برآورد میانه | مساحت لازم |
|---|---|---|---|
| زمینی | ۵۰۰ تا ۵۵۰ میلیارد تومان | حدود ۵۲۵ میلیارد تومان | حدود ۷٫۵ هکتار |
مبنای همهٔ عددهای این مقاله همان مدل ماشین‌حساب نیروگاه خورشیدی است: هر مگاوات نیروگاه زمینی ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیارد تومان بهصورت کلید در دست (برآورد میانه ۱۰۵ میلیارد)، و نصب روی سقف سوله حدود ۷ درصد کمتر. این یعنی هر کیلووات حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیون تومان روی زمین و حدود ۹۳ تا ۱۰۲ میلیون تومان روی سقف. قیمت تجهیزات به نرخ ارز گره خورده، پس این عددها برآورد مهر ۱۴۰۵ است و با هر جهش ارز باید دوباره نگاه شود.
در این مقیاس نیروگاه تقریباً همیشه زمینی است؛ سقفی با حدود ۳ هکتار فضای بدون سایه کم پیدا می‌شود.
ساتبا برای این ظرفیت نرخ ندارد
جدول نرخ خرید تضمینی ۱۴۰۵ برای ظرفیت‌های کمتر از یک مگاوات تعریف شده است. نیروگاه ۵ مگاواتی برقش را از راه بورس انرژی به صنایع می‌فروشد، یا یک واحد صنعتی آن را برای خودمصرفی می‌سازد. این مهم‌ترین تفاوت نیروگاه‌های مگاواتی با نیروگاه‌های کوچک است: درآمد به بازار گره می‌خورد، نه به قرارداد دولتی ثابت.
تولید و درآمد سالانه
با فروش در بورس انرژی (میانگین معاملات اخیر تابلوی سبز، ۹٬۵۰۰ تومان بر کیلووات‌ساعت):
| منطقه | تولید سال اول | درآمد سال اول | سود خالص سال اول |
|---|---|---|---|
| کرمان، یزد، خراسان جنوبی، سمنان | ۹٬۱۸۰٬۲۸۵ کیلووات‌ساعت | حدود ۸۷٫۲ میلیارد تومان | حدود ۷۹٫۳ میلیارد تومان |
| اصفهان، فارس، سیستان، خراسان رضوی، قم | ۸٬۶۸۳٬۷۸۵ کیلووات‌ساعت | حدود ۸۲٫۵ میلیارد تومان | حدود ۷۴٫۶ میلیارد تومان |
| تهران، مرکزی، آذربایجان، خوزستان، هرمزگان | ۷٬۹۴۸٬۹۶۵ کیلووات‌ساعت | حدود ۷۵٫۵ میلیارد تومان | حدود ۶۷٫۶ میلیارد تومان |
| گیلان، مازندران، گلستان، اردبیل | ۶٬۶۹۷٬۷۸۵ کیلووات‌ساعت | حدود ۶۳٫۶ میلیارد تومان | حدود ۵۵٫۸ میلیارد تومان |
سود خالص با کسر هزینهٔ بهره‌برداری و نگه‌داری، معادل ۱٫۵ درصد سرمایه در سال، و افت سالانهٔ ۰٫۷ درصدی پنل‌ها حساب شده است. تورم و تعدیل نرخ لحاظ نشده؛ همه‌چیز به قیمت امروز است.
دو مسیر فروش
| مسیر فروش | نرخ هر کیلووات‌ساعت | سود خالص سال اول | بازگشت سرمایه | با احتساب زمان ساخت |
|---|---|---|---|---|
| فروش در بورس انرژی | ۹٬۵۰۰ تومان | حدود ۷۹٫۳ میلیارد تومان | ۶٫۸ سال | ۷٫۸ سال |
| خودمصرفی صنعتی | ۱۱٬۸۹۲ تومان | حدود ۱۰۱ میلیارد تومان | ۵٫۳ سال | ۶٫۳ سال |
قیمت بورس نوسان دارد و نرخ خودمصرفی صنعتی سقف است، نه قیمت قطعی. برای سرمایه‌گذاری در این مقیاس، اثر تورم بر بازده و هزینهٔ صبرکردن را هم در محاسبه بیاورید.
دورهٔ بازگشت سرمایه
| نوع نصب | مسیر فروش | منطقه | بازگشت سرمایه | سود خالص ۲۰ ساله |
|---|---|---|---|---|
| زمینی | فروش در بورس انرژی | کرمان | ۶٫۸ سال | حدود ۱٬۴۷۵ میلیارد تومان |
| زمینی | خودمصرفی صنعتی | کرمان | ۵٫۳ سال | حدود ۱٬۸۸۷ میلیارد تومان |
| زمینی | فروش در بورس انرژی | اصفهان | ۷٫۲ سال | حدود ۱٬۳۸۷ میلیارد تومان |
| زمینی | فروش در بورس انرژی | تهران | ۸ سال | حدود ۱٬۲۵۶ میلیارد تومان |
ساخت نیروگاه در این مقیاس حدود ۱۲ ماه طول میکشد؛ بازگشت سرمایه با احتساب زمان ساخت در منطقهٔ پرتابش حدود ۷٫۸ سال با بورس و ۶٫۳ سال با خودمصرفی است.
نکات فنی نیروگاه ۵ مگاواتی
پست و خط. نیروگاه ۵ مگاواتی ممکن است به پست اختصاصی و خط ۲۰ یا ۶۳ کیلوولت نیاز داشته باشد. ظرفیت آزاد شبکه در منطقه را پیش از هر قراردادی استعلام کنید؛ هزینهٔ اتصال به شبکه را ببینید.
زمین. حدود ۷ تا ۸ هکتار زمین مسطح؛ بازده هر هکتار نشان می‌دهد انتخاب زمین چقدر در درآمد اثر دارد.
تجهیزات. پنل‌های دوطرفه روی سازهٔ بلند در زمین روشن، تولید را بدون زمین اضافه بالا می‌برند؛ اینورترها معمولاً ده‌ها اینورتر رشته‌ای ۱۰۰ کیلوواتی یا اینورتر مرکزی‌اند.
طرح توجیهی. برای تأمین مالی، طرح توجیهی با تابش واقعی سایت لازم است، نه میانگین منطقه.
قدم بعدی
ماشین‌حساب نیروگاه خورشیدی همین محاسبه را با سرمایه و منطقهٔ خودتان انجام می‌دهد. برای مقیاس کوچک‌تر نیروگاه ۱ مگاواتی ۱۴۰۵ را ببینید، و برای امکان‌سنجی، مجوز و اجرا درخواست مشاوره ثبت کنید؛ سابقهٔ اجرایی نماد نیرو در پروژه‌ها آمده است.
پرسش‌های پرتکرار
هزینه احداث نیروگاه خورشیدی ۵ مگاواتی چقدر است؟
حدود ۵۲۵ میلیارد تومان (بازهٔ ۵۰۰ تا ۵۵۰ میلیارد تومان) بهصورت کلید در دست، بر پایهٔ قیمتهای مهر ۱۴۰۵. هزینهٔ زمین و فاصله تا شبکه این عدد را جابهجا میکند.
نیروگاه ۵ مگاواتی چقدر زمین میخواهد؟
حدود ۷٫۵ هکتار، با احتساب فاصلهٔ بین ردیفها و جادههای دسترسی داخلی.
درآمد نیروگاه خورشیدی ۵ مگاواتی چقدر است؟
در منطقهٔ پرتابش و با فروش در بورس انرژی، حدود ۸۷٫۲ میلیارد تومان در سال؛ با خودمصرفی صنعتی ارزش سالانه حدود ۱۰۹ میلیارد تومان.
نیروگاه ۵ مگاواتی چند سال طول میکشد ساخته شود؟
حدود یک سال از قرارداد تا اتصال، بسته به مجوزها، آمادهسازی زمین و زمان تأمین تجهیزات.